فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

جملۀ معترضه» یا «میان‌جمله» یکی از جملاتی است که نه به موضوع اصلی بلکه به جوانب امر می‌پردازد؛ اما این جمله به‌دلیل جایگاهی که در محاورات دارد، همواره مورد توجه مفسران در تفسیر آیات قرآن قرار داشته، به‌طوری‌که گاه تلقی برخی آیات یا فقراتی از آنها، به‌عنوان جملۀ معترضه، بر تفسیر مفسران مؤثر بوده است؛ اما باید گفت که گاهی برداشت ناصحیح از این موضوع، تأثیر قابل توجهی بر فهم نادرست از آیات و تفسیر ناصواب قرآن کریم داشته است. یکی از مشهورترین و مهم‌ترین رویکرد‌ها در تفسیر آیاتِ شانزدهم تا نوزدهم سورۀ «قیامت»، معترضه تلقی کردن آنهاست. این نوشتار درصدد بازخوانی جملۀ معترضه و ارائۀ تطبیقی سه رویکرد در خصوص آیات چهارگانۀ سورۀ قیامت با محوریت جملۀ معترضه است. در پیِ پژوهش انجام شده، روشن گردید که چهار آیۀ مذکور، معترضه نیستند؛ هرچند این آیات با آیات قبل ارتباط مفهومی نیز نداشته، بلکه شرایط خارج از سخن، مقتضای نزول آنها بوده است.واژگان کلیدی: جملۀ معترضه، تفسیر، قرآن، آیات 16 تا 19 سورۀ قیامت، دیدگاه مشهور، دیدگاه غیرمشهورحسن‌بگی، ع. (1399). بررسی سه رویکرد دربارۀ تفسیر آیات 16 تا 19 سورۀ «قیامت» بر پایۀ بازخوانی جملۀ معترضه، دوفصل‌نامۀ پژوهش‌های تفسیر تطبیقی. 6 (12)، 56-35. Doi: 10.22091/PTT.2019.2852.1305