فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

استعارۀ مفهومی در چارچوب معناشناسی شناختی، بر نقش تجربیّات در ساختاربخشیدن به مقوله-های ذهن و ادراک مفاهیم، تأکید می‌ورزد. مولانا از پدیده‌های طبیعی برای تبیین جهان‌بینی عرفانی استفاده می‌کند. از آنجا که توجّه مولانا بیش از همۀ پدیده‌های طبیعت به خورشید و سپس دریا است؛ در این تحقیق بر آن بوده‌ایم تا استعارۀ مفهومی ولی در دفتر اول مثنوی را با تکیه بر دو عنصر دریا و خورشید بررسی کنیم تا از این رهگذر اوصاف و نقش ولی را تبیین نماییم. در روش‌شناسی پژوهش، جامعۀ آماری دفتر اول مثنوی مولانا است. روش تحلیل اطلاعات، توصیفی با رویکرد تحلیل محتوا است. پژوهش نشان می‌دهد، «خورشید» و «دریا» در دفتر اول مثنوی مولانا، به‌عنوان دو عنصر پر رنگ، با همۀ نمودهای خود درخدمت تبیین جهان‌بینی مولانا نسبت به ولی و روشن کنندۀ مفاهیمی چون «بقا، «اتحاد»، «فنا» و« لزوم ملازمت با پیر»است. مولانا با بهره‌گیری ازجنبه‌های استعاره‌ساز خورشید و دریا و خوشه‌های تصویری مرتبط و متضادّ شبکه‌ای از استعاره‌ها را آفریده که همگی معرف کلان استعارۀ «ولی خورشید است» و «ولی دریا است» می‌باشند. این خرده استعارها عبارتند از: ماه، ستاره، چراغ، صدف، ماهی و مروارید که همۀ آن ها نیز روشنگر و تبیین کنندۀ نقش ولی هستند.