فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

همدان از جمله ماندگاه‌های مسیحیان از قرن اول میلادی بدین سو بوده است. توالی حضور پیروان مسیح در این شهر در قرن نوزدهم ادامه یافت و همدان مورد توجه میسیون‌ پرسبیترین آمریکایی قرارگرفت که شاخه‌ای از پروتستانتیسم مسیحی است و تفاوت آن با دیگر فرق مسیحی گستره جهانی آن می باشد. یکی از اقدامات ملموس میسیون‌ها در جهان، ساخت کلیساهایی در حوزه‌ گسترششان بود. در همدان نیز کلیسای انجیلی موسوم بهMemorial Chapel واقع در حیاط بیمارستان آمریکایی یکی از این سازه‌هاست که تاکنون به صورت تخصصی مورد پژوهش قرار نگرفته است. نوشتار حاضر نخستین پژوهش تخصصی در این باره است که نوع آن کاربردی و روش آن تاریخی با رویکرد توصیفی-تحلیلی می باشد. این پژوهش به مدد منابع کتابخانه‌ای، اسناد آرشیوی و پژوهش‌های میدانی در پی پاسخ بدین سؤال است که کلیسای انجیلی در چه دوره‌ای ساخته شده؟ سازنده‌ آن کیست؟ و در ساخت آن از چه روش و اسلوبی بهره‌ گرفته شده است؟ طبق بررسی‌های انجام شده به نظر می‌رسد این کلیسا در اواخر قاجار و توسط شخصی به نام جیمز هاکس کشیش-میسیونر معروف و با الگو از سبک‌های رایج کلیساسازی و خانه‌سازی در قرون نوزدهم و بیستم آمریکا ساخته شده است. یافته‌ها نشان می دهد این کلیسا در واقع یک بنای یادبود بوده و نقشه‌‌ سازه نیز منطبق با نوع کلیساهای طولی با پلان صلیبی است که در اروپا و سپس در آمریکا ایجاد شد و به مرور در برخی از نقاط دنیا از جمله همدان در حدود سال‌های 1919 تا 1927م(1337 تا 1345ق) گسترش یافت.