فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

موضوع انسجام و یا عدم انسجام غزلیات حافظ از دیرباز مورد توجه بسیاری از ادیبان و حافظ‌پژوهان بوده‌است. در دنیای معاصر بسیاری از نظریات زبان‌شناسی برای توضیح و تفسیر مطالبی از این‌دست کارآمد می‌نماید. این پژوهش که به روش توصیفی-تحلیلی نگاشته‌شده، درصدد است تا با تبیین و توضیح موضوع انسجام غیرساختاری و نشان‌دادن مؤلفه-های این انسجام بر اساس الگوی هلیدی و حسن (باتوجه به زبان‌شناسی نقش‌گرا و اصول انسجام متن)، مسألة وجود انسجام غیرساختاری در غزل حافظ را تبیین و بررسی نماید. در این پژوهش، انسجام غیرساختاری غزلی از حافظ در سه سطح بررسی و تحلیل خواهدگردید: 1- انسجام واژگانی یا لغوی (تکرار، حوزه معنایی مشترک: ترادف معنایی، تضاد معنایی، تقابل، شمول واژگی، اشتراک مجازی)؛ 2- انسجام نحوی یا دستوری (ارجاع، حذف، جایگزینی)؛ 3- انسجام پیوندی (روابط معنایی- دستوری). برآیند پژوهش حاکی از آنست علیرغم این‌که گویا ابیات حافظ در این غزل از انسجام برخوردار نیستند و هر بیت به نظر مستقل از بیت دیگری به‌نظر می‌آید، این ابیات از اتحاد و انسجامی غیرساختاری برخوردارند.