بررسی نقش قرائن در گوناگونی رهیافت‌های تفسیری با محوریت تفسیر آیت الله صادقی‌تهرانی و عزّت دروزه

نویسندگان

1 دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه کاشان

2 دانشجوی دکتری رشتۀ علوم قرآن و حدیث دانشگاه کاشان

3 استادیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه کاشان

doi
10.22091/ptt.2020.4780.1654
چکیده

تاریخ دریافت: 11/03/1399   |   تاریخ پذیرش: 06/07/1399 نگرشی تاریخی-تحلیلی به سیر پیدایش و تطوّر تفسیر قرآن نشان‌دهندۀ گوناگونی رهیافت‌های تفسیری با ویژگی‌های مختلف مفسران است؛ به‌گونه‌ای که ظهور پیوستۀ مفسران و ارائۀ تفاسیر جدید، فهم آیاتی از قرآن را به پدیده‌ای متغیر تبدیل کرده است. پرسش درخور تأمل این است که منشأ اختلاف برداشت‌ها در فرآیند فهم قرآن چیست؟ به این پرسش پاسخ‌های گوناگونی داده شده است؛ این پاسخ‌ها عمدتاً با نص قرآن یا شخصیت مفسران ارتباط دارد، اما فرضیۀ اصلی این نوشتار این است که یکی از عوامل مؤثّر در شکل‌گیری اختلاف‌نظرها در فهم و تفسیر قرآن برخاسته از رویکرد مفسران نسبت به قرائن تفسیری است. ازآنجاکه آیت‌الله صادقی مفسر معاصر شیعی و محمد عزّت دروزه مفسر معاصر اهل‌سنت هردو در تفسیر آیات الهی رویکردی اجتهادی دارند، لذا پژوهش حاضر به بررسی کاربست قرائن در فهم قرآن و نقش آن در دو تفسیر «الفرقان فی تفسیر القرآن بالقرآن و السنّة» و «التفسیر الحدیث» پرداخته و نشان داده است که تفاوت تفسیرها متأثّر از تفاوت دیدگاه مفسران نسبت به قرینه‌ها است.   © خدمتکار آرانی، خ؛ فهیمی‌تبار، ح.ر؛ رستگارجزی، پ. (1400). بررسی نقش قرائن در گوناگونی رهیافت‌های تفسیری، دوفصل‌نامۀ پژوهش‌های تفسیر تطبیقی. 6 (12)، 282-259.  Doi: 10.22091/PTT.2020.4780.1654