فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بررسی روابط ایران و روسیه، ازجمله موضوعاتی محسوب می­ شود که در سال‌های اخیر عمدتاً از جهت سیاسی به آن پرداخته ‌شده است، اما ضروری به نظر می ­رسد تا به مناسبات فرهنگی دو کشور نیز مورد توجه قرار گیرد، زیرا در خط سیر این روابط، مسائل فرهنگی از ابعاد سیاسی جدا نبوده‌اند. بعد از برپایی نظام مارکسیستی، تبلیغات دولت شوروی برای ارائه تصویری متفاوت و انقلابی از روسیه، به توسعه تماس‌های فرهنگی بین دو کشور منجر شد. در این بین، خراسان یکی از عرصه‌های این مبادلات فرهنگی بود. پژوهش حاضر با استفاده از روش مطالعات کتابخانه‌ای و تکیه‌بر منابع معتبر آرشیوی و اسناد، بر آن است تا به این پرسش پاسخ دهد که مهم­ترین اقدامات فرهنگی اتحاد جماهیر شوروی در نیمه نخست دهه 1320ش در استان خراسان چه بود و از انجام چنین فعالیت‌هایی، به دنبال چه اهدافی بوده ­اند. نتیجه تحقیق گواه آن است که کارگزاران شوروی طی سال­های 1326-1320ش در خراسان تلاش داشتند تا با اجرای برنامه‌های متعددی نظیر برپایی جشن‌ها، سخنرانی‌ها، نمایش فیلم، تأسیس انجمن‌ها و برگزاری مسابقات ورزشی، به علاقمندسازی و جذب ایرانیان بپردازند و با نمایش نظام شوروی به‌عنوان دولتی خدمتگزار و دارای حسن­نیت، زمینه همکاری‌ها و ارتباطات گسترده‌تر شوروی با ایران را فراهم سازند و به حضور نامشروع نظامی در استان خراسان مقبولیت بخشند. فعالیت­های فرهنگی شوروی در خراسان، تحولی بود که پس از مرحله اول کنش‌های فرهنگی، به استمرار و توسعه تبادلات همه‌جانبه این دو دولت، در سال‌های بعد منجر شد.