الگوی مفهومی کاربست حکمرانی فناوری هوش‏ مصنوعی با رویکرد ارتقاء قدرت سایبری

نویسندگان

1 دانشگاه عالی دفاع ملی

2 دانشگاه دفاع ملی

doi
چکیده

عدم تنظیم‏گری هوش مصنوعی، می‏تواند منجر به ظهور قدرت سایبری مبتنی بر اراده و رفتار بازیگران غیردولتی و تشدید خلأ قانونی در این زمینه گردد. لذا، پژوهش حاضر باهدف دستیابی به الگوی مفهومی کاربست حکمرانی هوش مصنوعی انجام شده است. ازاین‌رو؛ پژوهش مذکور، از نظر هدف، کاربردی توسعه‌ای؛ از لحاظ رویکرد، کیفی و بر اساس روش فراترکیب انجام شده است. بر این اساس، جامعة آماری پژوهش، شامل مجموعه مقالاتی است که در بازة زمانی سال‌های 2020 تا 2024 میلادی و با موضوعیت هوش مصنوعی، حکمرانی هوش مصنوعی، قدرت سایبری و ارتقاء قدرت سایبری به چاپ رسیده‌اند. نویسندگان با جستجو در میان پایگاه‌های علمی مطرح داخلی و خارجی 71 مقاله را از میان 376 مقاله برگزیدند. در این پژوهش بر اساس نتایج تحلیل محتوا، مقوله ها و مفاهیم استخراج شده در قالب 14مؤلفه (خودکارسازی و کارائی، مهارت شناختی، پیش‏بینی، تصمیم‏گیری، قابلیت‏های تهاجمی ، دفاعی و امنیتی ، قابلیت اعتماد، توضیح‏پذیری، مسئولیت‏پذیری، سازوکارها، فرآیندها، هنجارهای اجتماعی، اخلاق، تنظیم‏گری) و 4 بعد (قدرت سایبری، هوش‏مصنوعی، سازمانی و محیطی) شناسایی شده است. در ادامه و با مراجعه به جامعه خبرگی تحقیق، آزمون کیفیت و اعتبارسنجی دسته بندی ها صورت گرفت که این مهم به تحصیل اعتبار خروجی نهایی پژوهش منجر شد. به نظر می‌رسد با کاربست چنین مولفه‌هایی بتوان به یک الگوی عملگرا و استفاده اخلاقی و مسئولانه، ضمن به حداقل رساندن خطرات مرتبط با استفاده از هوش‏مصنوعی، از آن در راستای دستیابی به قدرت سایبری استفاده نمود.