مکانیسم علّی و روششناسی سازهانگاری در روابط بینالملل
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری علوم سیاسی دانشگاه تهران
2 عضو هیئت علمی گروه علوم سیاسی دانشگاه تهران
doi
10.30471/mssh.2022.7823.2232چکیده
یکی از مهمترین نظریههای روابط بینالملل سازهانگاری است که هم به عواملی فکری و فرهنگی، و هم به عوامل مادی در تجزیه و تحلیل مناسبات بینالمللی و سیاست خارجی کشورها توجه دارد. اما آیا سازهانگاری تنها یک نظریه است یا میتوان روش پژوهش نیز از آن استخراج کرد؟ برخی از سازهانگاران اعتقاد دارند که این نظریه داعیههای روشی نیز دارد و میتوان در قالب روشهای مختلف به پژوهش سازهانگارانه پرداخت. در این میان، سازوکارها و مکانیسمهای علّی از جمله ابزارها یا روشهای پژوهش در قالب سازهانگاری است. برخی سازهانگاران مسئله علیت و تبیین علّی را میپذیرند، اما تحلیلی مکانیکی و پوزیتیویستی از آن ارائه نمیدهند، بلکه آن را با هستیشناسی و معرفتشناسی سازهانگارانه ترکیب کردهاند و به مفهومی از علّیت توجه دارند که نقش مؤلفههای انگارهای و مشاهدهناپذیر را نیز در نظر میگیرد؛ بدینترتیب سازهانگاری به تبیین علّی اعتقاد دارد، اما علت را تنها مسائل مادی (مانند زور، قدرت، جنگ و...) نمیداند، بلکه مؤلفههای فکری، فرهنگی و انگارهای (همچون سنت، دین، جامعه و...) را نیز علت دانسته، آنها را در تبیین علی دخیل میداند.