تبیین جایگاه تک نگاره های مکتب قزوین در نقّاشی ایرانی

نویسندگان

1 گروه هنر.دانشگاه فرهنگیان قزوین . ایران

doi
10.22103/jis.2023.20857.2434
چکیده

تک‌ نگاره‌ها نوعی از نگارگری نقاشی ایرانی در قرن دهم هجری است. طراحی در این سبک اغلب با تمرکز بر یک شخص یا چند شخص و یا ترکیب حیوان با شخص با هدف ترسیم ویژگی‌های شخصی، ظاهر جسمانی و حتّی خصلت‌های مختص به آن فرد، صورت می‌گیرد. در قزوین دورة صفوی، شاهد تغییر در ترسیم تک‌پیکره‌نگاره‌ها هستیم که باعث ایجاد نگرش واقع-گرایانه به آن شده‌است. طبقِ اسناد به‌جا مانده از این عصر، شیوه‌ای جدید و ابداعی مکتب قزوین سهم بسزایی در ایجاد تحول در نقاشی ایرانی دارد. به همین‌منظور مقالۀ پیش‌رو به شیوة توصیفی- تحلیلی و با مشاهدة آثار و اسناد و تحلیل محتوایی ‌آن‌ها درصددِ تبیین تک‌پیکره‌ها و تک‌نگاری مکتب قزوین در دورۀ صفوی است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که هنرمندان در ساختار و شاخص فرآیند تولید آثار هنری در فرم ظاهری، پرداخت به مضامین و موضوعات و سبک هنری نقاشان تک‌ ‌نگاره‌ها به ‌صورت عام یا خاص در مکتب قزوین تحولی به‌وجود آوردند و همین عوامل در نقاشی ایرانی جایگاه خاصی را شکل داده و بعدها در بخارا، شیراز، ترکیه، هند و اصفهان تاثیرگذار می‌شود.

کلیدواژه‌ها