طراحی سیاستهای عمومی مبتنی بر علوم رفتاری از نظریه تا اجرا در حکمرانی هوشمند
نویسندگان
1 استاد تمام گروه مدیریت راهبردی، دانشکده مدیریت راهبردی، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران.
2 کاندیدای دکتری آیندهپژوهی دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران
doi
چکیده
هدف این پژوهش، بررسی ظرفیتها و الزامات تلفیق علوم رفتاری با سیاستگذاری عمومی در بستر حکمرانی هوشمند، در جمهوری اسلامی ایران است. این مطالعه، از نوع کاربردی بوده و با رویکرد کیفی و اکتشافی انجام شده است. در فرآیند تحقیق، از روش تحلیل اسنادی برای بررسی پیشینههای نظری و تجربی در سطح ملی و بینالمللی استفاده شده و از مشارکت 9 خبره طی مصاحبههای نیمهساختاریافته، برای غنیسازی یافتهها و دریافت دادههای بومی بهره گرفته شده است. در ادامه با تحلیل مضمون یافتهها و مصاحبهها، به شناسایی موانع، فرصتها و راهکارهای اجرایی طراحی سیاستهای عمومی مبتنی بر علوم رفتاری پرداخته شده است. یافتههای پژوهش نشان میدهند که چالشهایی مانند مقاومت نهادی، نبود زیرساخت دادهمحور و فقدان چارچوب قانونی، مانع استفاده گسترده از رویکرد سیاستگذاری رفتاری برای حکمرانی هوشمند است، اما از سوی دیگر، ظرفیتهای علمی و فناورانه مناسبی نیز در کشور وجود دارد که بهره از آنها میتواند زمینههای استقرار این رویکرد را فراهم آورد. در پایان، مدلی مفهومی برای طراحی و اجرای سیاستهای رفتاری در بستر حکمرانی هوشمند ارائه شده است که شامل مراحل شناخت بومی، طراحی سیاست، اجرای آزمایشی، تحلیل دادهها و بازخورد مستمر است. این مدل میتواند به بهبود اثربخشی سیاستها و ارتقاء مشارکت اجتماعی منجر شود.
