تحلیل مفاهیم اخلاقی، تعلیمی و تربیتی مثل‌های‌ زبان لکی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.

doi
10.22103/jis/jis.2024.20441.2408
چکیده

فرهنگ عامه برخاسته از متن و ژرفای زندگی مردم و سرشار از مطالب ناگفته و نکات کلیدی، پیرامون حیات اقوام و ملت‌ها، در دوره‌های مختلف است. مثل‌ها از مبانی فرهنگ عامه اقوام و ملت‌هاست و دارای خصوصیات متعدد می‌باشد. ارائه و آموزش مفاهیم و موضوعات اخلاقی، تعلیمی و تربیتی مرتبط با زندگی افراد در راستای بهسازی آن، از اساسی‌ترین ویژگی‌های مثل‌ها محسوب می‌شود. پژوهش حاضر که شیوه‌ای توصیفی- تحلیلی دارد، با تکیه بر همین ویژگی امثال و با استفاده از منابع کتابخانه‌ای و داده‌های میدانی، انجام شده است. به همین منظور، در آن، مثل‌های مردم لک، از مردمان اصالت‌دار ایرانی، از نظر برخورداری از مفاهیم اخلاقی، تعلیمی و تربیتی، مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته است. یافته‌های پژوهش، نشانگر نمود فراوان مفاهیم اخلاقی، تعلیمی و تربیتی در محتوای مثل‌های لکی است و بر اهمیت آن‌ها در نزد مردم لک تأکید دارد. نیز گواهی بر توجه بسیار این قوم ایرانی به نقش و کارکرد آموزندگی مثل‌ها و بهره‌گیری حداکثری از آن می‌باشد. مفاهیم و موضوعات اخلاقی، تعلیمی و تربیتی موجود در مثل‌های لکی، گسترده و در بر دارندۀ بخش‌های گوناگون زندگی همچون «معاش»، «معاشرت»، «تدبیر و ساماندهی امور»، «ازدواج»، «اعتقادات الهی»، «تجارت و شراکت»، «مسائل تربیتی»، «فضیلت‌های اخلاقی» و «رذیلت‌های اخلاقی»، است.