چارچوب نوآوری مدل کسبوکار مبتنی بر کاربست فناوریهای دیجیتالی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، رشته مدیریت سیستم ها، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران
2 دانشیار گروه مدیریت صنعتی و فناوری، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران
3 استادیار گروه مدیریت بازرگانی و کسب وکار، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران
doi
10.22034/qjimdo.2022.321525.1473چکیده
زمینه و هدف: بازطراحی مدل کسبوکار پیشنیاز توسعه و بقای سازمانها در عصر دیجیتال است. بر این اساس، سازمانها باید به جای تکیه بر مدلهای ایستا، منطق کسبوکار خود را همگام با تغییرات محیطی و انتظارات مشتریان از طریق بهرهگیری از قابلیتهای فناوری بهروز نمایند. هدف از پژوهش حاضر، ارائه رویکردی نظاممند برای نوآوری مدل کسبوکار مبتنی بر کاربست فناوریهای دیجیتالی است. روششناسی: در فاز نخست، مولفههای نوآوری مدل کسبوکار با روش فراترکیب از ۴۲ مقاله منتخب استخراج شد. در گام بعد، بر اساس روش پیمایشی و به کارگیری روش نمونهگیری غیرتصادفی هدفمند در میان خبرگان حوزه فناوری و انجام تحلیل فازی پرسشنامههای دریافتی، کاربردهای فناوریهای دیجیتالی در مولفههای نوآوری مدل کسبوکار استخراج شده در فاز اول ارائه گردید. یافتهها: در فاز نخست، مولفههای مدل در قالب پنج مقوله نوآوری در کلان فعالیتهای شبکه ارزش، نوآوری در کلان فعالیتهای درونسازمانی، نوآوری در ساختار، نوآوری در حکمرانی و نوآوری در جنبه مالی و تمهای تشکیل دهنده هر یک دستهبندی شدند. سپس، چارچوب نوآوری مدل کسبوکار با استخراج دیدگاه خبرگان حوزه فناوری درخصوص کاربست فناوریهای دیجیتالی مشتمل بر هفت گروه پلتفرم، اتصال، محصول نقشمحور، گردآوری داده سنسورمحور، تحلیل بینشساز، تعامل تحلیلی و تعامل افزوده ارائه گردید. نتیجهگیری: بر اساس یافتههای پژوهش مشخص شد که در واکنش به پویاییها و تغییرات محیطی، نوآوری در چه ابعاد و مولفههایی از مدلکسبوکار و با به کارگیری کدام گروه از فناوریهای دیجیتالی باید مد نظر قرار گیرد.