فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

موتیف از جمله اصطلاحات رایج در علوم مختلف از جمله ادبیات، نقد، نقاشی و دیگر هنرها است. این اصطلاح در بحث‌ درون‌مایه‌شناسی یکی موارد قابل توجه است. با استخراج موتیف‌ها و تحلیل معانی ضمنی برآمده از کابرد آنها در آثار شعری و داستانی می‌توان به درک بهتری از مشخصه‌ها و مولفه‌های سبکی متن دست یافت. اشعار محلی یکی از شاخه‌های بسیار مهم ادبیات است که بررسی و تحلیل متون نظم و نثر این گونۀ ادبی سبب آشنایی با ویژگی‌های سبکی جدید خواهد شد. در این مقاله با روش کیفی و کمی به‌ بررسی‌ بن‌مایه و موتیف‌های مختلف‌ شعر فرج‌اﷲ کمالی، شاعر دشتستانی‌، پرداخته‌شده است تا با بررسی موتیف‌ها و معانی ضمنی برآمده از آنها در دو مجموعۀ شعری او سبک فکری، تاثیرپذیری او از مسائل اجتماعی، نوع جهان‌بینی و نگرش خاص او به جهان و مسائل آن مشخص و تحلیل شود. همچنین در پی بررسی موتیف‌های پربسامد در این مقاله، نوع کاربرد صناعات ادبی و همچنین ارتباطات میان‌متنی موتیف‌های اشعار کمالی با دیگر شاعران در راستای مشخص‌کردن سبک فردی کمالی بررسی‌شده است. با بررسی درون‌مایه‌های اشعار کمالی‌ مشخص‌می‌شود که وی به‌ عنوان شاعری‌ محلی‌‌سرا مخاطب‌ خود را محدود به‌ منطقه‌ای‌ خاص ندانسته است. صناعات ادبی سنتی در بیان موتیف خاص با زبان محلی به شکل نشاندار صورت جدیدی به خود گرفته است. مفاهیم و موتیف‌های بنیادین تکرارشونده در اشعار او گاهی برای بیان احساسات عاطفی و همچنین دغدغههای سیاسی و اجتماعی است. زبان انتقادی کمالی در بیان موتیف‌ها با کاربرد و هنجارگریزی‌های سبکی، سبک خاص او را ایجاد کرده است.