ارزیابی زوالپذیری نمونههایی از تراورتنها در مقابل تبلور نمک با استفاده از پارامترهای شاخص تجزیه و سرعت تجزیه
نویسندگان
1 استادیار، گروه زمینشناسی مهندسی دانشکده علوم پایه دانشگاه تربیت مدرس
2 دانشجوی دکتری زمینشناسی مهندسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه تربیت مدرس، تهران
3 دانشجوی کارشناسی ارشد زمینشناسی مهندسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه تربیت مدرس، تهران
4 2. دانشیار زمینشناسی مهندسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه تربیت مدرس، تهران
doi
چکیده
یکی از مهمترین عوامل تأثیرگذار روی دوام و زوالپذیری سنگهای ساختمانی تبلور نمکهای محلول است. سولفات منیزیم از نمکهای متداول و مخرب است که میتواند باعث زوالپذیری سنگهای ساختمانی شود. از این رو ضروری است قبل از انتخاب یک سنگ برای استفاده در نمای بیرونی ساختمانها به این موضوع توجه ویژهای شود. در تحقیق حاضر از پارامترهای شاخص تجزیه و سرعت تجزیه برای ارزیابی زوالپذیری نمونههایی از تراورتنها در مقابل تبلور نمک سولفات منیزیم استفاده شده است که میتوان به عنوان یک معیار مقاومت نمونهها در مقابل تبلور نمک از آنها استفاده کرد. بدین منظور 15 نمونه تراورتن از مناطق مختلف ایران تهیه شد و علاوه بر مطالعات سنگشناسی، تعدادی از ویژگیهای فیزیکی و مکانیکی آنها شامل چگالی، تخلخل، جذب آب، مقاومت فشاری تکمحوری و کششی برزیلین اندازهگیری شد. سپس آزمایش تبلور نمک در محلول سولفات منیزیم تا 60 چرخه انجام شد و بر اساس افت وزنی و همچنین وضعیت ظاهری نمونهها، پارامترهای شاخص تجزیه و سرعت تجزیه برای هر نمونه تعیین و ارتباط آنها با تخلخل مؤثر، مقاومت کششی برزیلین و افت وزنی نمونهها با انجام آنالیزهای رگرسیون برقرار شد. نتایج نشان میدهد سرعت تجزیه همبستگی بالایی با تخلخل مؤثر، مقاومت کششی برزیلین و افت وزنی نمونهها دارد در صورتی که برای شاخص تجزیه اینگونه نیست. همچنین نتایج نشان میدهد ویژگیهای ساختاری نمونهها، تخلخل مؤثر و مقاومت کششی برزیلین از عوامل مهم کنترل کننده دوام نمونهها در مقابل تبلور نمک میباشند.