ارزیابی زوال‌پذیری نمونه‌هایی از تراورتن‌ها در مقابل تبلور نمک با استفاده از پارامترهای شاخص تجزیه و سرعت تجزیه

نویسندگان

1 استادیار،‌ گروه زمین‌شناسی مهندسی دانشکده علوم پایه دانشگاه تربیت مدرس

2 دانشجوی دکتری زمین­شناسی مهندسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه تربیت مدرس، تهران

3 دانشجوی کارشناسی ارشد زمین­شناسی مهندسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه تربیت مدرس، تهران

4 2. دانشیار زمین­شناسی مهندسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه تربیت مدرس، تهران

doi
چکیده

یکی از مهمترین عوامل تأثیرگذار روی دوام و زوال­پذیری سنگ­های ساختمانی تبلور نمک­های محلول است. سولفات منیزیم از نمک­های متداول و مخرب  است که می­تواند باعث زوال­پذیری سنگ­های ساختمانی شود. از این رو ضروری است قبل از انتخاب یک سنگ برای استفاده در نمای بیرونی ساختمان­ها به این موضوع توجه ویژه­ای شود. در تحقیق حاضر از پارامترهای شاخص تجزیه و سرعت تجزیه برای ارزیابی زوال­پذیری نمونه­هایی از تراورتن­ها در مقابل تبلور نمک سولفات منیزیم استفاده شده است که می­توان به عنوان یک معیار مقاومت نمونه‌ها در مقابل تبلور نمک از آن­ها استفاده کرد. بدین منظور 15 نمونه تراورتن از مناطق مختلف ایران تهیه شد و علاوه بر مطالعات سنگ‌شناسی، تعدادی از ویژگی­های فیزیکی و مکانیکی آن­ها شامل چگالی، تخلخل، جذب آب، مقاومت فشاری تک­محوری و کششی برزیلین اندازه­گیری شد. سپس آزمایش تبلور نمک در محلول سولفات منیزیم تا 60 چرخه انجام شد و بر اساس افت وزنی و همچنین وضعیت ظاهری نمونه­ها، پارامترهای شاخص تجزیه و سرعت تجزیه برای هر نمونه تعیین و ارتباط آن­ها با  تخلخل مؤثر، مقاومت کششی برزیلین و افت وزنی نمونه­ها با انجام آنالیزهای رگرسیون برقرار شد. نتایج نشان می­دهد سرعت تجزیه همبستگی بالایی با تخلخل مؤثر، مقاومت کششی برزیلین و افت وزنی نمونه­ها دارد در صورتی که برای شاخص تجزیه اینگونه نیست. همچنین نتایج نشان می­دهد ویژگی­های ساختاری نمونه­ها، تخلخل مؤثر و مقاومت کششی برزیلین از عوامل مهم کنترل کننده دوام نمونه­ها در مقابل تبلور نمک می­باشند.