عملکرد پنبه و بهره‌وری مصرف آب تحت تأثیر روش‌های خاک‌ورزی حفاظتی و آبیاری در تناوب پنبه-گندم

نویسندگان

1 بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شیراز، ایران.

2 بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی فارس، ایستگاه تحقیقات داراب، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، داراب، ایران

doi
10.22067/jam.v10i1.76229
چکیده

در این تحقیق، اثر روش‎‌های خاک‌ورزی حفاظتی و آبیاری بر خصوصیات خاک، عملکرد پنبه و کارایی مصرف آب در تناوب گندم-پنبه در قالب طرح آزمایشی اسپلیت پلات بررسی شد. فاکتور اصلی روش آبیاری شامل آبیاری سطحی، قطره‌ای نواری و بارانی بود. روش‌های خاک‌ورزی شامل بی‌خاک‌ورزی، کم‌خاک‌ورزی و خاک‌ورزی مرسوم نیز به‌عنوان فاکتور فرعی در نظر گرفته شدند. نتایج نشان داد که روش خاک‌ورزی اثر معنی‌داری بر عملکرد پنبه نداشت، در حالی‌که عملکرد پنبه تحت تأثیر معنی‌دار روش آبیاری قرار گرفت (p˂0.05). روش‌های آبیاری قطره‌ای نواری و بارانی در مقایسه با آبیاری سطحی مصرف آب را به‌ترتیب 51 و 28 درصد کاهش دادند. آبیاری قطره‌ای نواری بیشترین مقدار کارایی مصرف آب (324/0 کیلوگرم بر متر مکعب) را داشت و کمترین مقدار کارایی مصرف آب (146/0 کیلوگرم بر متر مکعب) مربوط به آبیاری سطحی بود. همچنین، نتایج نشان داد که روش‌های خاک‌ورزی و آبیاری اثر معنی‌داری بر جرم مخصوص ظاهری و نفوذپذیری خاک داشتند، به‌طوری‌که آبیاری قطره‌ای نواری و خاک‌ورزی مرسوم بیشترین نفوذپذیری خاک را داشتند و بیشترین جرم مخصوص ظاهری خاک مربوط به آبیاری قطره‌ای نواری و کم‌خاک‌ورزی بود.