الگوی عوامل موفقیت جانشین‌پروری برای مدیران دانشگاهی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت آموزشی، واحد علوم و تحقیقات، ‌دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 استاد دانشگاه علوم بهزیستی، تهران، ایران.

3 دانشیار گروه مدیریت آموزشی دانشگاه آزاد اسلامی واحد ساوه، ساوه، ایران

4 استادیار دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران

doi
10.22034/qjimdo.2023.396113.1585
چکیده

زمینه و هدف: افزایش نیاز سازمان‎ها به مدیران و کارکنانی توانمند‌تر، مستعد‌تر، ماهر‌تر و شایسته‌تر از مدیران امروزی تربیت و پرورش آنها امری اجتناب‎ناپذیر نموده است. بر‌ این اساس، در پژوهش حاضر به شناسایی عوامل موفقیت جانشین‌پروری در مدیران دانشگاه علوم پزشکی مشهد پرداخته شده است. روش‌شناسی:‌ این تحقیق از نظر هدف کاربردی و رویکرد آن، آمیخته اکتشافی است. در بخش کیفی از روش تحلیل محتوا و ابزار مصاحبه و در بخش کمی از روش پیمایش و ابزار پرسشنامه استفاده گردید. تحلیل داده‌ها در بخش کیفی به کمک کدگذاری و در بخش کمی از مدل‌سازی معادلات ساختاری (نرم‌افزار پی‌اِل‌اِس) انجام شد. یافته‌ها: بر اساس تحلیل داده‌های کیفی تعداد 59 شاخص در قالب 10مقوله فرعی(مدیریت رهبری، مدیریت منابع انسانی، مدیریت استعداد، برنامه‌ریزی راهبردی، ساختار سازمانی، فرهنگ سازمانی، مدیریت فرآیندها، فناوری اطلاعات، منابع مالی و عوامل سیاسی) شناسایی شدند که در سه دسته مقوله اصلی عوامل ساختاری، عوامل زمینه‌ای و عوامل رفتاری دسته‌بندی شدند. نتایج حاصل از معادلات ساختاری نیز بیان‌گر اعتبار و برازش مناسب مدل تحقیق بوده است. نتیجه‌گیری: موفقیت و بقای سازمان‌ها به ‌وجود کارکنان مناسب در زمان مناسب وابسته است. برنامه‌ریزی جانشین‌پروری تلاشی نظام‌مند و هدف‌مند در یک سازمان برای حصول اطمینان از تداوم  اثربخشی کارکنان در سمت‌های کلیدی، نگهداشت و توسعه سرمایه‌های فکری برای آینده و تشویق به پیشرفت فردی است. توجه به عوامل موفقیت برنامه‌های جانشین‌پروری و سرمایه‌گذاری بر اساس اولویت آنها می‌تواند موجبات کاهش هزینه و حداکثرسازی دستاوردها را فراهم نماید.