مطالعه تطبیقی نقش مجموعه‌های صنعتی ـ نظامی کشورهای منتخب در افزایش تمهیدات مرزی

نویسندگان

1 استادیارجغرافیای سیاسی، دانشگاه شهید چمران اهواز

doi
چکیده

افزایش تهدیدات مرزی در چند دهه اخیر ـ قاچاق انسان، مواد مخدر و مهاجرت غیرقانونی ـ باعث گرایش به سمت استفاده از فناوری‌های پیشرفته در پایش مناطق مرزی شده است. موانع مرزی به طور فزاینده نیازمند فناوری‌های پیچیده و پیشرفته هستند و باعث ایجاد صنایع جدید و بازارهای جدید بین‌المللی می‌شوند که در آن بخش خصوصی نقش برجسته‌ای ایفا می‌کند. دولت-ها مدام در اندیشه فناوری‌های جدیدتر و به‌روزتر هستند تا بتوانند آرایش بهتر و کارآمدتری در برابر تهدیدات مرزی داشته باشند. در نتیجه فرصت و بازار بالقوه و‌ بسیار سودآوری برای مجتمع-های صنعتی ـ نظامی فراهم می‌شود. هدف این پژوهش آن است که با روشی توصیفی ـ تحلیلی به بررسی و تحلیل نقش مجتمع‌های صنعتی ـ نظامی و فناوری‌های جدید در افزایش تمهیدات مرزی بپردازد. در این پژوهش حوزه تأثیر مجموعه‌های صنعتی ـ نظامی در امر افزایش واپایش مرزی در قالب چهار شاخص امنیتی، سیاسی، ارتباطی و حقوقی مورد مطالعه قرار گرفته است. برای پی بردن به میزان تأثیر این مجموعه‌ها از سه روش ضریب همبستگی پیرسون، آزمون T تک‌نمونه‌ای و رگرسیون خطی استفاده شده است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد فناوری‌های امنیت مرزی که شرکت‌های تولیدکنندۀ تسلیحات جهت تضمین امنیت مرز ترویج می‌کنند باعث افزایش نقش-آفرینی مجموعه‌های صنعتی ـ نظامی در امر تمهیدات مرزی می‌شود. فناوری‌های نظارتی با پیشنهاد واپایش و ارتقای امنیت مرزها در امتداد عمق و طول آن‌ها، مرز را به لحاظ مجازی نفوذناپذیر می‌کنند و به لحاظ جغرافیایی این فناوری‌ها مرز را به منطقه‌ای حائل تبدیل می‌کنند.