بررسی مقایسه ای جایگاه مردم در حکومت در گفتمان ایرانی لیبرالیسم و جمهوری اسلامی
نویسندگان
1 استادیار اندیشه سیاسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی - - تهران، ایران.
2 گروه اندیشه سیاسی- دانشکده علوم سیاسی- دانشگاه آزاد اسلامی - واحد تهران مرکز- تهران- ایران
3 دانشجوی دکتری جامعه شناسی سیاسی، واحد تهران مرکز، دانشگاه آزاد اسلامی، ،تهران، ایران.
4 گروه اندیشه سیاسی- دانشکده علوم سیاسی- دانشگاه آزاد اسلامی - واحد تهران مرکز- تهران- ایران. (نویسنده مسئول)
doi
چکیده
روش تحلیل گفتمان در علوم سیاسی، به دلیل دارا بودن قابلیت تحلیل موضوعات اجتماعی سیاسی فرصت ویژه ای را برای تبیین گفتمان ها به طور نظام مند در حوزه مطالعات جامعه شناسی سیاسی فراهم آورده است. در بررسی تحولات سیاسی ایران معاصر دو گفتمان جمهوری اسلامی و لیبرالیسم برجسته و شاخص هستند. یکی از مهم ترین موضوعات در تقابل گفتمانی جمهوری اسلامی با گفتمان لیبرالیسم، نوع و نگاه به نقش و جایگاه مردم در حکومت می باشد. از این رو سوال اصلی این است که جایگاه مردم در حکومت در گفتمان های لیبرالیسم و جمهوری اسلامی چگونه است؟ مفروض اصلی این پژوهش بر این مبنا قرار گرفته که دو گفتمان فوق در اهداف و مبانی حکومت و روش های حکومت داری گفتمان متعارضی دارند، ولی در توجه به رای مردم دارای نظر مشترک هستند. بر این اساس سه مولفه مشروعیت حکومت، مشارکت سیاسی و آزادی برای تعیین نظام معنایی هر گفتمان در خصوص جایگاه مردم در حکومت مورد بررسی قرار گرفت. داده های تحقیق ما را به تایید فرضیه می رساند؛ بر این اساس که هر دو گفتمان علی رغم اختلافات در نوع شکل گیری حکومت، در توجه به رای و نظر مردم دارای نگاه و نظر مشترک می باشند. هردو گفتمان بر حضور مردم در صحنه های سیاسی تاکید و رای و نظر مردم را لازمه تشکیل حکومت می دانند. آزادی سیاسی، مشارکت در صحنه های مختلف اجتماعی و سیاسی در هر دو گفتمان لزوم مقبولیت حکومت جهت اعمال حاکمیت بر مردم می باشد.