مطالعهی تطبیقی ساختارهای فرم، سبک و گونههای جانوری در گبههای شیری فارس و قالیهای شیری چین
نویسندگان
1 دانشیار دانشکده صنایع دستی، دانشگاه هنر اصفهان
2 مربی فارغ التحصیل کارشناسی ارشد پژوهش فرش، دانشکده صنایع دستی ،دانشگاه هنر اصفهان
doi
10.22103/jis.2023.21349.2474چکیده
گبههای شیری طیف گستردهای از اصول زیباییشناسی و فرهنگی فرش ایران را به نمایش میگذارند که در میان آنها میتوان نمونههای قشقایی منطقه فارس را به عنوان گروهی شاخص در نظر گرفت. بافنده ها میراثدار سنتی بسیار عمیق و کهن هستند که با لایههای فرهنگ غنی ایرانی ارتباط تنگاتنگ دارد. سنت بافت گبههای شیری تنها متعلق به ایران زمین نیست بلکه طیف گستردهای از بافندگان شرق آسیا به ویژه بافندگان چینی نمونههای ارزشمندی از این گونه دستبافتهها را خلق کردهاند. این اشتراک مهم فرهنگی بین دو حوزهی تمدنی ایران و چین زمینهساز مهمترین هدف این پژوهش یعنی مقایسه گبههای شیری فارس ایران و قالی های شیری چین است تا ضمن شناخت تمایزات سبکی هر یک به روابط طرح و نقش آن و همچنین زمینههای شکلگیری این روابط پرداخته شود. در همین راستا این سوال اصلی مطرح میشود که چه روابط دو سویهای در ساختارهای فرمی، سبکی و گونههای جانوری گبههای شیری فارس و قالی های شیری چین چین وجود دارد؟ به منظور پاسخ به این پرسش اصلی با استعانت از روش تطبیقی نمونههایی از گبههای شیری فارس و قالی های شیری چین طبقهبندی و مقایسه شده است که انتخاب این نمونهها به روش هدفمند نمونه شاخص بوده و اطلاعات و دادههای مورد نیاز به صورت اسنادی جمعآوری شده است. از جمله مهمترین یافتههای این پژوهش میتوان به ریشهدار بودن نقش شیر در هنر گبهبافی دو منطقه اشاره کرد اما سابقهی کارکرد نمادین مفهوم شیر در فرهنگ ایرانی بیشتر است.