کاربرد روششناسی تفکر طراحی در مطالعات سازمان و مدیریت
نویسندگان
1 گروه معارف اسلامی و مدیریت بازرگانی، دانشکده معارف اسلامی و مدیریت، دانشگاه امام صادق علیهالسلام
2 دانشکده مدیریت و اطلاع رسانی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی ایران دانشیار سیاستگذاری و مدیریت سلامت
3 دانشگاه امام صادق علیه السلام، دانشجوی کارشناسی ارشد معارف اسلامی و مدیریت بازرگانی
4 دانشجوی کارشناسی ارشد معارف اسلامی و مدیریت بازرگانی دانشگاه امام صادق علیهالسلام
doi
10.30471/mssh.2021.7079.2209چکیده
امروزه استفاده از روششناسی تفکر طراحی در مطالعات سازمان و مدیریت رو به فزونی است. در ایران در حیطه سازمان و مدیریت همچنان بین تفکر، تدوین و عمل شکاف وجود دارد و بهطور مطلوب کاربست تفکر طراحی از نظر مفهومی و روشی بسط داده نشده است. هدف از این پژوهش، تبیین گفتمانهای تفکر طراحی، اصول، مدلها و روشهای مورد استفاده آن در مطالعات سازمان و مدیریت است. روششناسی پژوهش بر مبنای رویکرد کیفی و با استفاده از تحلیل محتوای دادههای ثانویه بوده که از طریق استراتژی پژوهش عمومی کیفی انجام شده است. براساس نتایج پژوهش، تفکر طراحی ریشه در دو گفتمان طراحی و گفتمان مدیریت با کاربستهای متمایز دارد. در این پژوهش، طراحی انسان−محور، ترکیب تفکر واگرا و همگرا، همآفرینی، تکرارپذیری و نمونهسازی بهعنوان پنج اصل تفکر طراحی در حیطه سازمان شناسایی شدند. در ادامه مدلهای تفکر طراحی سازمانهای پیشرو براساس فازها، مراحل و فعالیتهای تفکر طراحی طبقهبندی و برخی از روشهای پرکاربرد آن تشریح شد. مدلهای تفکر طراحی عمدتاً فرایندی بوده و میتوان آنها را در چهار مرحله اکتشاف، خلق، بازتاب و پیادهسازی عملیاتی کرد. در پایان، پیشنهادهای پژوهشی و عملیاتی جهت استفاده از تفکر طراحی در مسائل سازمان و مدیریت با توجه به ویژگیهای مسئله، سطح تحلیل و خروجیهای مورد انتظار ارائه شده است. این موارد محدود به علم مدیریت نبوده و در دیگر علوم اجتماعی کاربرد خواهد داشت.