بررسی شیمی کرومیت به منظور تعیین پتروژنز و محیط تکتونیکی منطقه کلات خوش (غرب فریمان)
نویسندگان
1 گروه زمینشناسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران
2 گروه زمینشناسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران
3 گروه زمینشناسی، دانشگاه پیام نور، مرکز بهار
doi
چکیده
مجموعه افیولیتی کلاتخوش در غرب شهرستان فریمان و استان خراسان رضوی قرار دارد. هارزبورژیت و کرومیتیت، سنگ میزبان کرومیتیتهای موجود در منطقه را تشکیل میدهد. هارزبورژیتها تحت دگرسانی سرپانتینی شدن قرار گرفته و نوع سرپانتین در آنها لیزاردیت است. کرومیت در افیولیتهای کلاتخوش غالبا به صورت عدسی شکل، لایهای و تودهای نامنظم و پراکنده رخ داده است. از مهمترین بافت و ساختهای اولیه میتوان به انواع افشان و تودهای و از بافت و ساختهای ثانویه به انواع کاتاکلاستیک و برشی اشاره کرد. از لحاظ ترکیب شیمیایی دو نوع کرومیت در منطقه کلاتخوش تشخیص داده شد. میزان Cr2O3و Al2O3 در کرومیت نوع اول به ترتیب شامل 52 و کمتر از 10 درصد بوده در حالیکه میزان Cr2O3و Al2O3 موجود در کرومیت نوع دوم به ترتیب 38- 34 و 3/20 تا 99/20 به دست آمد. بر اساس ترکیب شیمیایی، کرومیتهای کلاتخوش به کرومیتهای نوع آلپی شباهت دارند. کرومیتها از نوع کرومیتهای با کروم بالا و همچنین آلومینیومدار هستند که در نمودار تکتونیکی TiO2 در مقابل Al2O3در محدوده بالای فرورانش و پشته میان اقیانوسی (MORB) قرار میگیرند. دادههای شیمی کانی کرومیتهای منطقه کلاتخوش، حاکی از آن است که مجموعه مافیک- اولترامافیک کلاتخوش از یک ماگمای مرتبط با پشته میاناقیانوسی منشا گرفته که متعاقباً در محیط فرورانش جایگزین شده است.