تاریخ‌نگاری زنان در آثار باستانی پاریزی

نویسندگان

1 گروه تاریخ،دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران

2 مدیریت اسناد و مطبوعات آستان قدس، مشهد، ایران

3 گروه تاریخ، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه ازاد اسلامی، نجف اباد، ایران

4 گروه تاریخ، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران

doi
10.22103/jis.2023.4071
چکیده

چکیدهمحمد ابراهیم باستانی پاریزی پژوهشگری است که در آثارش نقش و عملکرد زنان در تاریخ ایران بیشتر از سایر مورخین معاصر، مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته است. وی علاوه بر ارزیابی و گزارش سرگذشت زنان مشهور، به جنبه‌هایی از حضور زن در تاریخ توجه داشته است که شاید از دید دیگر مورخان پنهان بوده و یا نادیده انگاشته شده است. وی در مقاله‌ها و کتاب‌های مختلف به نقش زنان و تأثیر حضور آن‌ها در جامعه پرداخته و در مقایسه با دیگر مورخان هم عصر خود، در تاریخ‌نگاری خویش التفات بیشتری نسبت به زنان نشان داده است. هدف این مقاله آن است که به روش توصیفی-تحلیلی و براساس داده‌های برگرفته از منابع کتابخانه‌ای، مقام و موقعیّت زنان در نگاه باستانی پاریزی را تبیین و تحلیل نماید. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که از جایگاه زن در آثار وی، وجهۀ نیک و مثبت زن بر وجه منفی آن برتری دارد و در مجموعۀ آثاری که با عنوان «هفتی» شهرت یافته، در مقایسه با دیگر آثارش، بیشتر به نقش و جایگاه زنان اشاره داشته است. علاوه بر پرداختن به نقش زن در اجتماع، او به نقش فرهنگی زن در آثارش نیز توجه کرده است. وی به نقش زن در خانواده و همچنین، قدرت اقتصادی زن توجه خاص دارد و در بسیاری از حوادث سیاسی نقش زنان را به عنوان عوامل پشت پرده و محرّک مردان در تصمیم‌گیری‌های مهم سیاسی جستجو کرده است.