اثربخشی درمان ذهن‌آگاهی بر کیفیت خواب و فاجعه‌پنداری درد در زنان مبتلا به پوکی استخوان

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد روان شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اصفهان(خوراسگان)، اصفهان، ایران.

2 دانشیار گروه روان‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اصفهان (خوراسگان)، اصفهان، ایران.

doi
10.22038/mjms.2021.17961
چکیده

مقدمه و هدف: بیماری‌های فیزیولوژیک مزمن، می‌توانند برای افراد مبتلا آسیب روان‌شناختی ایجاد نمایند. بر این اساس پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی درمان ذهن‌آگاهی بر کیفیت خواب و فاجعه‌پنداری درد در زنان مبتلا به پوکی استخوان شهر اصفهان صورت پذیرفت.روش: روش پژوهش از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون با گروه کنترل و مرحله پیگیری 45 روزه بود. جامعه آماری پژوهش حاضر شامل تمام زنان مبتلا به پوکی استخوان شهر اصفهان در بازه زمانی مهرماه تا دی ماه سال 1397 بود که به مراکز ارتوپدی خصوصی مراجعه کرده بودند. تعداد نمونه در پژوهش 26 زن مبتلا به پوکی استخوان بود که به شیوه نمونه‌گیری دردسترس انتخاب و به صورت گمارش تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه جایگزین شدند. گروه آزمایش مداخلات درمانی مربوط به ذهن‌آگاهی را در 8 جلسه طی دو ماه به صورت هفته‌ای یک جلسه 90 دقیقه‌ای دریافت نمودند. این در حالی بود که گروه گواه هیچگونه مداخله روان‌شناختی را در طول پژوهش دریافت نکرد. سپس افراد هر دو گروه تحت پس آزمون قرار گرفتند. مرحله پیگیری نیز پس از 45 روز اجرا شد. ابزارهای مورد استفاده شامل مقیاس فاجعه‌پنداری درد (سالیوان و همکاران، 1995) و پرسشنامه کیفیت خواب پترزبورگ (بویس، رینالدز، برمن و کوپفر، 1989) بود. پس از جمع‌آوری پرسشنامه‌ها و استخراج داده‌های خام، تجزیه و تحلیل داده‌های حاصل از این پژوهش توسط نرم‌افزار (SPSS) ویرایش 23  با استفاده از روش‌های آمار توصیفی و تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر صورت گرفت.یافته‌ها: نتایج پژوهش نشان داد که درمان ذهن‌آگاهی بر کیفیت خواب (77/0) و فاجعه‌پنداری درد (83/0) در زنان مبتلا به پوکی استخوان در مراحل پس‌آزمون و پیگیری اثر معنادار دارد (001/0>p).نتیجه‌گیری: بر این اساس می‌توان از درمان ذهن‌آگاهی در جهت بهبود کیفیت خواب و فاجعه‌پنداری درد در زنان مبتلا به پوکی استخوان استفاده کرد.