بچّهخوانی در ادبیات عامه
نویسندگان
1 استادیار زبان و ادبیات فارسی دپارتمان زبان دانشگاه بینالمللی اهلبیت(ع)، تهران
2 استاد
doi
10.22103/jis.2023.4060چکیده
چکیده بچّهخوانی اصطلاحی است مربوط به دو حوزة ادبیات عامه: تعزیه (شبیهخوانی) و ادبیات مکتبخانهای. در تعزیه کودکانی که در نقشهایی همچون طفلان مسلم، سکینه و رقیه شبیهخوانی میکنند، اصطلاحاً بچّهخوان نامیده میشوند و در ادبّات مکتبخانهای نیز منظور از بچّهخوانی، کتابهایی است که برای آموزش کودکان در دورۀ قاجار و اوایل پهلوی به صورت منظوم و منثور تألیف میشده است. در این مقاله، پس از تبیین این اصطلاح در تعزیه و ادبیات مکتبخانهای، به ابعاد مختلف موضوع پرداخته و کوشش شده است تا جوانب مختلف مسئله، جستارگشایی شود. با این هدف، شیوۀ آموزش و تربیت کودکان در شبیهخوانی به منظور ایفای نقشهای گوناگون و نیز منابع و مواد درسی در مکتبخانهها بررسی میشود. پیش از این دربارۀ بچّهخوانی، صرفاً اطّلاعاتی پراکنده وجود داشته است و مقالۀ حاضر، از حیث پرداختن مستقل به این موضوع، اهمیت دارد. روش تحقیق در این نوشتار، توصیفی ـ تحلیلی و روش گردآوری اطّلاعات، کتابخانهای و سندپژوهی است.
