فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

چکیده                                                                                هرات در ناحیۀ شرقی ایران بزرگ و شمال غرب افغانستان امروزی، یکی از شهرهای عمدۀ ایالت خراسان به حساب می‌آمده است. با آغاز ایلغار مغول، شهر هرات همچون بسیاری از شهرهای آباد خراسان، تخریب و نابود شده است. با این‌حال، عمر این دورۀ رکود بسیار کوتاه بوده و تنها بعد از پانزده سال، روند بازسازی و توسعۀ شهر آغاز شده است. مطالعۀ روند توسعۀ هرات که تقریباً از اوایل قرن هفتم تا اوایل قرن دهم هـ.ق در جریان بوده، می‌تواند به تبیین روندهای توسعۀ شهری در ایران دورۀ ایلخانی و تیموری کمک کند. همچنین، نتایج حاصل از این بررسی می‌تواند در شناخت هرچه بهتر الگوهای ساخت و توسعۀ شهرها در دوره‌های پس از تیموری مؤثر باشد. هدف اصلی این مقاله، بررسی دقیق روند گسترش و توسعۀ هرات در طول تسلّط خاندان آل کرت و دورۀ تیموری است. سؤال اصلی که این پژوهش در پی پاسخ به آن بوده، این است که تحولات و روند توسعۀ شهر هرات در طول حکومت خاندان آل کرت و تیموریان چگونه بوده و خاستگاه دولت‌های فوق چه تأثیری بر این تحولات داشته است؟ این پژوهش به روش تحلیل تاریخی انجام شده و نتایج آن نشان می‌دهد که توسعۀ حومۀ شهر هرات که از زمان آل‌ کرت، در ناحیۀ شمالی شهر آغاز شده، در دورۀ تیموریان نیز با همان جدّیت دنبال شده است. این روند سبب شده تا شهر هرات فارغ از تعیین حدود و حریمی شناخته شده، بر اساس توسعۀ منابع تأمین آب و به وسیلۀ احداث باغات وسیع، به سمت حومۀ شمالی شهر گسترش یابد.