منطقه‌گرایی ایرانی و حکمرانی جهانی در ایران باستان

نویسندگان

1 گروه روابط بین الملل دانشکده حقوق علوم سیاسی دانشگاه تهران

2 عضو هیأت علمی گروه مطالعات منطقه ای دانشگاه تهران

3 دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران

4 دانشگاه عالی دفاع ملی

doi
چکیده

منطقه‌گرایی و نظم امنیتی ایران باستان، انباشته‌ای از سیستم‌های محلی و منطقه‌ای را در درون سیستم جامعی زیر نام امپراتوری و به عبارتی بهتر شاهنشاهی جای داده بود. پراکندگی قومی و جغرافیایی، مذهبی از ویژگی‌های چنین سیستمی بود. از برجسته‌ترین سیستم چندپیکری برآمده از چنین انباشتی، حکمرانی و مدیریت نظم آن بود. بخش‌های ناهمسان، پیوند میان آن‌ها و سیستم مرکزی، هماهنگ‌سازی سیستم‌ها، هم‌زمانی و هم‌افزایی میان آن‌ها و در نهایت هم‌پایان کردن آن‌ها بر نقطه یا هدف یکسان، نظم را به عنوان معمای اصلی آن‌ها مطرح نموده بود. یافتن راهی برای پاسخ به چنین معمایی نیازمند نوآوری در نظم و حکمرانی بود. پرسش اساسی این است که ایران باستان چه روش‌های نوآورانه‌ای برای پاسخ به معمای نظم در سیستم چند بدنه شاهنشاهی باستان تدارک دیده است؟ ساتراپی به عنوان منطقه‌گرایی ایران باستان پاسخی به چنین پرسشی بوده است. هدف پژوهش واکاوی این نظم و آشکارسازی نوآوری ایرانی در منطقه‌گرایی است. روش تحقیق به صورت کیفی بوده و از تکنیک بررسی اسنادی و کتابخانه‌ای برای جمع‌آوری داده‌ها استفاده شد. برجسته‌ترین دستاورد پژوهش حاضر نیز پیوندسازی میان قدیمی‌ترین نوآوری ایران در نظم قدیم با منطقه‌گرایی است که امروزه به عنوان الگویی از حکمرانی جهانی مطرح است.