فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

چکیدهدر دوره قاجار تلاش شاهان قاجار برای توجیه و تأیید سلطنت خود به‌واسطه حمایت از فعالیت‌های مذهبی سبب شد تا مراسم‌های آیینی و سوگواری به‌عنوان یکی از پایگاه‌های قدرتمند اجتماعی در فرهنگ‌عامه شناخته شود. باید توجه داشت که مراسم آیینی و سوگواری در این دوره همچون سایر شئون فرهنگی متأثر از اندیشه‌های مدرن دچار تحولاتی شد. درواقع در دوره قاجار مراسم آیینی و سوگواری که نمودی از باورهای مذهبی و انگاره‌های فرهنگ‌عامه بود در عین تداوم دچار تحول شد. این تحولات در چگونگی برگزاری مراسم آیینی و سوگواری در شهر مذهبی مشهد قابل‌ملاحظه است. درکنار تغییر و تحولاتی که در صورت‌بندی این مراسم‌های شکل گرفت، دیدگاه‌های نظری و گفتمان‌های متنوع در مورد این مراسم‌ها به تأسی از اوضاع اجتماعی-سیاسی امکان رشد و بازتولید یافت. نوشتار حاضر با روش توصیفی-تحلیلی و اتکاء به نظریه اشاعه فرهنگی به بررسی چگونگی تحول در مراسم‌های آیینی و سوگواری شهر مشهد در دوره قاجار می‌پردازد.