تاثیر 12 هفته تمرین هوازی به همراه مکمل‌‌ عصاره گیاه گالگا بر میزان شاخص‌‌های گلایسمیک، مقاومت به انسولین و نیمرخ لیپیدی در زنان مبتلا به دیابت نوع دو

نویسندگان
doi
10.22077/jpsbs.2025.9113.1955
چکیده

مقدمه و هدف: دیابت نوع دو نوعی اختلال متابولیکی است که با افزایش گلوکز خون در شرایط مقاومت به انسولین شناسایی می‌‌شود.  مصرف گالگا و اجرای تمرینات ورزشی ممکن است رویکرد پیشگیرانه موثری در کنترل این بیماری باشد. هدف مطالعه حاضر بررسی تاثیر 12 هفته تمرین هوازی به همراه مکمل‌‌ عصاره گیاه گالگا بر میزان شاخص‌‌های گلایسمیک، مقاومت به انسولین و نیمرخ لیپیدی در زنان مبتلا به دیابت نوع دو بود.  روش‌‌ تحقیق: در این مطالعه نیمه تجربی، 40 زن مبتلا به دیابت نوع دو (میانگین سنی 27/57 سال و شاخص توده بدنی 66/30 کیلوگرم بر مترمربع) پس از فراخوان، انتخاب و به طور تصادفی به چهار گروه مساوی (10 نفره) تمرین هوازی، مکمل گالگا، تمرین هوازی به همراه مکمل گالگا و کنترل تقسیم شدند. گروه تمرین به مدت 12 هفته ( سه جلسه در هفته) تمرین هوازی پیاده‌‌روی با شدت 50 الی 70 درصد ضربان قلب ذخیره‌‌ انجام دادند و گروه مکمل نیز در این مدت روزانه دو گرم گالگا به‌صورت دمنوش مصرف کردند. خونگیری 48 ساعت قبل و بعد از مداخله در حالت ناشتایی انجام شد. سطوح سرمی گلوکز، هموگلوبین گلیکوزیله (A1C) و نیمرخ لیپیدی با روش‌‌ رنگ آمیزی آنزیمی و انسولین به روش الایزا اندازه‌‌گیری شدند. شاخص مقاومت به انسولین و حساسیت انسولینی بر اساس فرمول برآورد شدند. برای تحلیل داده‌ها از روش‌‌های آماری تحلیل واریانس دو راهه با اندازه‌‌گیری مکرر و آزمون تعقیبی توکی در سطح معنی‌داری 0/05>p استفاده شد. یافته‌‌ها: سطوح انسولین (001/0=p)، گلوکز (0/005=p)، هموگلوبین A1C (0/002=p)، لیپوپروتئین کلسترول کم چگال (0/02=p)، کلسترول تام (0/01=p)، تری گلیسیرید (0/006=p)، آسپارتات آمینوترانسفراز (AST) (0/002=p)، آلانین آمینو ترانسفراز (ALT) (0/005=p) و مقاومت به انسولین (001/0=p) در هر سه گروه نسبت به گروه کنترل کاهش معنی‌دار؛ و شاخص مک آلی (McAuley) (0/003=p)، لیپوپروتئین کلسترول پرچگال (01/0=p)، شاخص عملکرد سلول‌‌های بتای پانکراس (HOMA-β) (0/01=p) و شاخص حساسیت انسولینی (QUICKI) (0/002=p) افزایش معنی‌داری داشتند. همچنین، کاهش انسولین (0/001=p)، گلوکز (0/001=p)، هموگلوبین A1C و مقاومت به انسولین (001/0=p) در گروه ترکیبی تمرین هوازی و گالکا بیشتر از گروه‌‌های تمرین هوازی و گالگا به تنهایی بود. نتیجه‌‌گیری: هر دو مداخله تمرین هوازی و مکمل گالگا به تنهایی یا به صورت هم‌افزا، می‌‌تواند باعث بهبود شاخص‌‌های گلایسمیک، نیمرخ لیپیدی، آنزیم‌‌های کبدی و شاخص‌‌های مقاومت به انسولین و حساسیت انسولینی شوند. با این حال اثربخشی ترکیبی آنها در بهبود وضعیت گلایسمیک، مقاومت به انسولین بیشتر است.