ارتباط بین رفتار بین‌فردی معلم، انگیزش، و درگیر‌شدن تحصیلی دانش‌آموزان در کلاس زبان انگلیسی

نویسندگان
doi
10.30473/t-edu.2026.77191.1400
چکیده

بر اساس نظریه خودمختاری (دسی و رایان، 1985، 2000)، پژوهش حاضر با هدف بررسی الگوی ارتباطی میان سبک‌های رفتار بین‌فردی معلمان (حامی و خنثی‌گر نیازهای روان‌شناختی) و درگیرشدن تحصیلی دانش‌آموزان در کلاس‌های زبان انگلیسی به‌عنوان زبان خارجی، با تأکید بر نقش واسطه‌ای انگیزش خودمختار و کنترل‌شده انجام شد. این پژوهش از نوع توصیفی–همبستگی و از نظر هدف، کاربردی است. تعداد 305 دانش‌آموز دختر و پسر دوره دوم متوسطه با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای انتخاب شدند. شرکت‌کنندگان پرسشنامه‌های معتبر مربوط به رفتارهای حامی و خنثی‌گر نیازهای معلم، انگیزش خودمختار و کنترل‌شده، و درگیرشدن تحصیلی را تکمیل کردند. داده‌ها با استفاده از تحلیل مسیر در چارچوب مدل‌یابی معادلات ساختاری تحلیل شدند. نتایج نشان داد رفتارهای حامی و خنثی‌گر نیازهای معلم، به‌ترتیب به‌طور مثبت و منفی، درگیرشدن تحصیلی دانش‌آموزان در کلاس‌های زبان انگلیسی را پیش‌بینی می‌کنند. علاوه بر این، انگیزش خودمختار نقش واسطه‌ای معناداری در رابطه بین رفتارهای بین‌فردی معلم و درگیرشدن تحصیلی ایفا کرد. بر این اساس، ایجاد محیط‌های یادگیری حامی نیازهای روان‌شناختی می‌تواند از طریق تقویت انگیزش خودمختار، به ارتقای مشارکت تحصیلی دانش‌آموزان در کلاس‌های زبان انگلیسی منجر شود.