فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از قابل‌توجه‌ترین مسائل در بافت‌های فرسوده شهری امنیت کالبدی در زمان وقوع بحران است. لذا تاب‌آوری با افزایش توانایی محیطی، ایجاد آمادگی، ظرفیت‌های سازگاری و مقابله‌ای و کاهش اثرات منفی خطرات طبیعی و مصنوعی می‌تواند به‌طور چشم‌گیری آسیب‌ها را کاهش دهد. پژوهش حاضر با هدف ریشه‌یابی عوامل آسیب‌پذیری کالبدی منطقه 12 شهر تهران به دنبال افزایش تاب‌آوری منطقه است. تحقیق حاضر با ماهیت کاربردی به تحلیل میزان تأثیرات متغیرهای مؤثر در تاب‌آوری کالبدی در جامعه آماری 13 محله منطقه پرداخته است. منبع داده‌های موردبررسی؛ سرشماری مرکز آمار، طرح تفصیلی سازمان نوسازی و شهرداری است. بعد از انتخاب شاخص‌ها با استفاده از اجماع نظر خبرگان تعداد 10 شاخص جهت رسیدن به اهداف پژوهش انتخاب‌شده است. بعد از استخراج میزان اهمیت هر شاخص با روش ANP، تاب‌آوری کالبدی با استفاده از روی‌هم گذاری لایه‌ها و روش (MCDM) در محیط نرم‌افزار GIS تاب‌آوری فیزیکی به‌دست‌آمده سپس از طریق میانگین هندسی تاب‌آوری نهایی استخراج گردید. جهت تحلیل عوامل مؤثر در تاب‌آوری نهایی نیز از روش رگرسیون جغرافیایی (GWR) استفاده شد. یافته‌ها حاکی از آن است که محلات فرسوده شهری به‌خودی‌خود تاب‌آوری فیزیکی بسیار پایین‌تری نسبت به سایر بافت‌های شهری دارند. همچنین 3 عامل استحکام، فاصله از ایستگاه آتش‌نشانی و دسترسی به فضاهای سبز عمومی نقش تعیین‌کننده در تاب‌آوری را بر عهده دارند. شناخت زمینه‌های آسیب‌پذیری بافت‌های فرسوده می‌تواند در ارتقا تاب‌آوری و معضل بافت‌های فرسوده شهری در برابر زلزله کمک نماید.