تحلیل لایه‌ای چالش‌های دستیابی جمهوری اسلامی ایران به نظم مطلوب در غرب آسیا

نویسندگان

1 استادیار روابط بین‌الملل دانشگاه عالی دفاع ملی

doi
چکیده

این تحقیق به دنبال شناسایی چالش‌های دستیابی جمهوری اسلامی ایران به نظم مطلوب در غرب آسیاست. به این منظور از چارچوب «تحلیل لایه‌ای علت‌ها» استفاده شد که مبتنی بر ماهیت چالش‌ها، در لایه‌های چهارگانه لیتانی، نظام‌مند، گفتمانی و اسطوره‌ای تقسیم‌بندی شدند. روش تحقیق، آمیخته (کیفی و کمی) است که از طریق مطالعه کتابخانه‌ای و استفاده از پنل خبرگی، معرف‌های موردنظر در مورد چالش‌ها در هر چهار لایه موردشناسایی قرار گرفت و از طریق پرسشنامه میزان اهمیت آنها در هر لایه مشخص شد. برای تکمیل پرسشنامه یک جامعه‌آماری 25 نفره که به‌صورت هدفمند انتخاب شده بودند به سؤالات پاسخ دادند. نتایج تحقیق نشان می‌دهد از 111 معرف شناسایی شده، 44 معرف در لایه لیتانی، 39 معرف در لایه نظام‌مند، 11 معرف در لایه گفتمانی و 17 معرف در لایه اسطوره‌ای قرار دارند. همچنین لایه گفتمانی با 4/804، بالاترین میانگین پاسخ‌دهندگان در آزمون فریدمن را به خود اختصاص داد. اولویت معرف‌ها نیز نشان می‌دهد معرف «نقش پررنگ نهادها و سازمان‌های نظامی و امنیتی فرامنطقه‌ای چون ناتو در معادلات منطقه‌ای» در لایه لیتانی، معرف «فقدان نظام امنیت دسته‌جمعی بومی» در لایه نظام‌مند، معرف «تعارضات گفتمانی اسلام سیاسی انقلابی، اسلام سلفی و اسلام اخوانی در مورد نوع و ماهیت نظم منطقه‌ای» در لایه گفتمانی و معرف «حاکم بودن اسطوره خیر و شر بر فرهنگ راهبردی دولت‌های منطقه» مهم‌ترین چالش‌های دستیابی جمهوری اسلامی به نظم مطلوب در غرب آسیا می‌باشند.