تصویر فرهنگ مردم و جامعه ایرانی در آیینه نامه‏های خصوصی سر اسپرینگ رایس

نویسندگان

1 گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده حضرت نرجس (س)، دانشگاه ولیعصر، رفسنجان، کرمان، ایران

doi
10.22103/jis.2022.18948.2291
چکیده

نامه‏های خصوصی سر سسیل آرتور اسپرینگ رایس منبعی مهم برای مطالعه اوضاع اجتماعی و سیاسی ایران، شرایط اقلیمی، وضعیت اقتصادی و فرهنگ‌عامه و رفتار مردم در برابر حکومت در دوره قاجار است. در این پژوهش، با بهره‏گیری از رویکرد بینارشته‏ای تصویرشناسی و تحلیل محتوا و با نگاهی به اندیشه‏های ادوارد سعید در مطالعات پسااستعماری درباره مشرق‏زمین و دیگری‏سازی و تقابل غرب/شرق (خود/دیگری)، تصویر بازنمایی‏شده از جامعه و فرهنگ ایرانی را بررسی کرده‏ایم. در اینجا خود، نگرنده یعنی نویسنده است و دیگری، نگریسته‏شده یعنی ما. حاصل آنکه تصاویر ترسیم‏شده از فرهنگ و جامعه ایرانی تحت تأثیر کلیشه‏ها، تعمیم‏سازی، و انگاره‏های ذهنی نویسنده شکل‌گرفته‌اند و ازاین‌رو، بازنمایی تصویر دیگری در این نامه‏ها عاری از تحریف نیست. این نامه‏ها نشانی از دیگری‏سازی غرب هستند و ایدئولوژی استعماری را تقویت و تثبیت می‏کنند.