ارزیابی ظرفیتهای توسعه میان افزا در بافت فرسوده شهری با رویکرد مشارکت اجتماعی (نمونه موردی شهر سرخس)
نویسندگان
1 دانشیار گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری و عضو هیات علمی دانشگاه آزاد سمنان
2 دانشجوی دوره دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشگاه آزاد اسلامی سمنان
doi
چکیده
گسترش کالبدی، افزایش هزینههای حملونقل شهری، تأسیسات زیربنایی و خدماترسانی ازجمله مشکلات توسعه افقی شهرها هستند. این در حالی است که در بیشتر مواقع فضا برای توسعه درونی شهری وجود دارد و یکی از گزینههای مناسب توسعه، بهرهگیری از رویکرد توسعه میانافزا است. توسعه میانافزا بهویژه در بافتهای فرسوده که قبلاً توسعهیافته و به دلایل متعدد از روند توسعه بازماندهاند، راهکار بسیار مناسبی برای توسعه از درون با هزینه بسیار کمتر و مطلوبیت بیشتر میباشد. در این میان توجه به عواملی که میتواند راهبردها و سیاستهای توسعه میان افزا را حمایت کند، حائز اهمیت است. مشارکت اجتماعی با توجه به ماهیتی که دارد، میتواند بهعنوان یکی از روشهای مؤثر از رویکرد توسعه میانافزا حمایت کند. هدف این پژوهش، ارزیابی نظریه توسعه میانافزای بافت فرسوده شهرِ سرخس با رویکرد ارتقاء شاخصۀ مشارکت اجتماعی میباشد. روش تحقیق، توصیفی تحلیلی و با توجه به ماهیت تحقیق، دادههای موردنیاز از طریق مطالعات اسنادی و میدانی جمعآوریشده است. نقشههای موردنیاز برای تحقیق، در محیط Arc Map آمادهشده و تجزیهوتحلیل داده نقشهها و تهیه نقشههای خروجی در محیط GIS صورت گرفته است. جامعه آماری 124 نفر از افراد ساکن در بافت فرسوده سرخس میباشد که حدود 75 هکتار وسعت داشته و به لحاظ جغرافیایی در مرکز شهر به سمت شرق قرار دارد و از طریق روش نمونهگیری تصادفی انتخابشده و دادهها با استفاده از نرمافزار SPSSمورد تجزیهوتحلیل قرارگرفتهاند. بررسی معیارهای مختلف نظیر اعتماد اجتماعی، علاقه به جامعه، تعاون و همیاری و اعتماد نهادی مبین رغبت زیاد ساکنین منطقه به مشارکت در احیاء این بافت میباشد و نهایتاً راهکارهایی در راستای ارتقاء شاخصۀ مشارکت اجتماعی بافت فرسوده شهر سرخس بر اساس نظریه توسعه میانافزا باهدف توسعه این بافت، ممانعت از رشد افقی در شمال شهر و کاهش هزینههای مدیریت شهری نیز ارائه شده است.