پهنه‌بندی آسیب‌های اجتماعی و فرهنگی استان خراسان رضوی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشگاه آزاد واحد علوم و تحقیقات

2 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشگاه آزاد واحد علوم و تحقیقات

doi
چکیده

پژوهش حاضر با هدف شناخت آسیب‌ها و تهدیدهای اجتماعی و فرهنگی استان خراسان رضوی، در مقیاس شهرستان تدوین شده است. روش پژوهش مبنی­بر تحلیل ثانویه است که داده‌های مورد نیاز را از طرح‌های ملی و داده‌های مرکز آمار ایران، ‌‌گردآوری می‌نماید. با استفاده از این داده­ها، اطلاعات مورد نیاز 26 شاخص پژوهش جمع‌آوری و در سه دسته‌ جمعیتی، فرهنگی و اجتماعی تقسیم‌بندی شده­اند. با بررسی میانگین یا نمره نرم داده‌ها، همچنین انحراف معیار اعداد، شهرستان‌های تربت‌جام و داورزن دارای بیشترین تهدید می­باشند. داده‌های موجود به روش بی‌وزن‌سازی فازی همسو و هم­دامنه شده و با هدف تعیین وزن شاخص‌ها، با نظرخواهی از کارشناسان، تحلیل سلسله مراتبی با استفاده از نرم‌افزار Expert Choice انجام و مشخص شد مؤلفه‌های اجتماعی، جمعیتی و فرهنگی به ترتیب از بالاترین اهمیت برخوردارند و نمره نهایی موزون داده‌ها تولید شد. با استفاده از نمره­نهایی تولید شده به روش فوق، شهرستان‌ها بر اساس آسیب‌های اجتماعی و فرهنگی، به پنج دسته با آسیب بسیار کم، کم، متوسط، زیاد و بسیار زیاد تقسیم شد. شهرستان‌های نیشابور و تربت‌جام آسیب بسیار زیاد و جوین، فیروزه، فریمان و بجستان آسیب بسیار کمی دارند. همچنین با آزمون همبستگی پیرسون مشخص گردید که آسیب‌های اجتماعی و فرهنگی با هیچ‌یک از ویژگی‌های مساحت، جمعیت، تراکم و فاصله تا مرکز استان ارتباط مستقیمی ندارند.