بررسی امکان پیاده‌سازی الگوی مفهومی ملزومات کارکردی پیشینه‌های کتابشناختی (اف.آر.بی.آر) در نرم‌افزارهای کتابخانه‌ای ایران

نویسندگان

1 دانشیار گروه کتابداری و اطلاع‌رسانی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد علوم کتابداری و اطلاع‌رسانی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران

3 دانشیار گروه علم اطلاعات ودانش شناسی دانشگاه آزاداسلامی واحد علوم وتحقیقات تهران

4 عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی

doi
چکیده

هدف: پژوهش حاضر با هدف تبیین امکان پیاده‌سازی الگوی مفهومی «ملزومات کارکردی پیشینه‌های کتابشناختی» در نرم‌افزارهای کتابخانه‌ای ایران، انجام شده است. روش: روش پژوهش، رویکرد تحلیلی - سیستمی، و جامعة پژوهش شامل نرم‌افزارهای سیمرغ، آذرخش، پیام مشرق و پاپیروس است. روش گردآوری اطلاعات، مشاهده مستقیم و ابزار آن، سیاهة وارسی محقق ساخته است. یافته‌ها: یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که نرم‌افزار سیمرغ، کارکردهای «یافتن»، «شناسایی»، «انتخاب»، و «دسترسی» در سطح موجودیتهای کتابشناختی (اثر، بیان، نمود، و مورد) را به ترتیب و در مجموع 35/61%، 28/41%، 18/26% و 95/32% پشتیبانی می‌کند. امتیازهای نرم‌افزار آذرخش، برای کارکردهای «یافتن» 15/99%، «شناسایی» 25/99%، «انتخاب» 15/99%، و «دسترسی» 85/99% بود. نرم‌افزار پیام‌مشرق کارکردهای چهارگانة مد نظر الگو «یافتن»، «شناسایی»، «انتخاب»، و «دسترسی» را در سطوح چهارگانه سلسله مراتب شیء به ترتیب 18/59%، 95/37%، 58/20% و 8/31% حمایت می‌کند. نرم‌افزار پاپیروس توانست برای کارکرد «یافتن» 78/67%، «شناسایی» 18/50% و کارکردهای «انتخاب» و «دسترسی» 45/54% و 3/68% از کلّ ارزشهای در نظر گفته شده از سوی الگوی مفهومی اف.آر.بی.آر را کسب کند. نتیجه‌گیری: بر اساس امتیازهای کسب شده، نرم‌افزارهای آذرخش، پاپیروس، سیمرغ، و پیام مشرق به ترتیب رتبه‌های اول تا چهارم را به دست آوردند.