فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

واکاوی آثار ادبی ملل مختلف و کشف رابطة تأثیر و تأثُّر، در پرتو مطالعات تطبیقی ادبیات، لذت حاصل از خوانش و نقد آن را مضاعف می‌کند. رمان لولی خنده‌فروش، نوشتة علی اکبرکرمانی‌نژاد و رمان کولی‌ها (1968) نوشتة زاهاریا استانکو (Zaharia Stancu)، ضمن الهام و سرچشمه گرفتن از فرهنگ کولی‌ها، با اتکا به سبک واقع‌گرایی اجتماعی، روایتی جذاب و دل‌نشین از زندگی آن‌ها را نشان می‌دهد. هدف پژوهش حاضر، کشف تأثیر و تأثُّر دو متن روایی-داستانی، بر بنیاد نظریۀ «زیبایی‌شناسی تأثیر» (The Aesthetic of Influence) کلادیو گیین (Claudio Guillen) است. روش پژوهش حاضر، اسنادی-کتابخانه‌ای با رویکرد تطبیق نشانه‌های تأثیر است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که استانکو و کرمانی‌نژاد، با تکیه بر مبانی رئالیسم اجتماعی، در بازتاب جلوه‌های فرهنگی و اجتماعیِ زندگی کولی‌ها، تصویری واقعی از فقر و فرودستی، تبعیض قومیتّی و نژادی، آوارگی و سرگشتگی، دیگربودگی و بی‌عدالتی‌ حاکم بر زندگی آنان را ترسیم کرده‌اند. گزینش متناظر شخصیت‌های داستانی، تناظر در پیرنگ روایت، درونمایة متناظر تحقیرشدگی و تبعیض قومیّتی، مقدمه‌چینی و توصیف‌های آغازین همسان، فضاسازی‌های متناظر داستانی و همانندی عنوان رمان‌ها، فرضیة تأثیر و تأثُّر دو اثر را تقویت می‌کند. از وجوه خلاقیت کرمانی‌نژاد در روایت‌پردازی، می‌توان به بن‌مایة پُررنگ رمانتیک داستان، فضاسازی‌های بومی و ملموس، بهره‌گیری از سبک جریان سیّال ذهن در بخش‌هایی از رمان، تعدد راوی، ساختار دو بخشی رمان و بهره‌گیری از شیوة گذشته‌نگر درونی، اشاره کرد.