طراحی مدل مدیریت ترومای سازمانی با توجه به استراتژی‌های مدیریت دانش در بین کادر درمان بیمارستان‌های دانشگاه علوم پزشکی کرمان

نویسندگان

1 دانشگاه علامه طباطبایی

2 پردیس فارابی دانشگاه تهران

3 دانشگاه علامه طباطبایی

4 دانشگاه پیام نور

5 دانشگاه آزاد اسلامی

doi
10.30473/t-edu.2026.76754.1384
چکیده

در پژوهش حاضر هدف طراحی مدل مدیریت ترومای سازمانی با توجه به استراتژی‌‌های مدیریت دانش در بین کادر درمان بیمارستان‌‌های دانشگاه علوم پزشکی کرمان بود. این پژوهش از نظر هدف، ماهیتی کاربردی-توسعه‌ای دارد و از نظر روش، با رویکرد آمیخته اکتشافی انجام شده است. در بخش کیفی با استفاده از تکنیک مصاحبه نیمه‌‌ساختاریافته داده‌‌های مورد نیاز در خصوص مؤلفه‌‌ها و شاخص‌‌ها گرداوری شده و سپس مفاهیم استخراج، دسته‌‌بندی و ارتباط بین دسته‌‌ها مشخص شد و الگوی نهایی ترسیم شد. در بخش کمی با توجه به مدل استخراجی در مرحله کیفی، جهت گردآوری داده‌‌های کمی در جهت تبیین مدل طراحی شده، پرسشنامه‌‌ای محقق‌‌ساخته تدوین گردید. جامعه آماری در بخش کیفی، شامل دو قسمت مدیران با تجربه و نیز اساتید و محققین دانشگاهی و اسناد و مدارک علمی، کتب، گزارشات و مقالات علمی در سطح ملی و بین‌‌المللی بود و جامعه آماری بخش کمی، شامل کلیه کارکنان وابسته به دانشگاه علوم پزشکی کرمان بود. در بخش کیفی روش نمونه‌‌گیری، به صورت هدفمند و نظری بود و نمونه‌‌گیری تا اشباع نظری داده‌ها ادامه پیدا کرد. در این بخش بعد از مصاحبه با 15 نفر به اشباع نظری حاصل شد. در بخش کمی نمونه‌‌گیری به صورت تصادفی انجام شد. بدین صورت که 2 بیمارستان باهنر و افضلی‌‌پور انتخاب و با توجه به 1500 نمونه برآورد شده طبق جدول مورگان 306 نفر از کادرِ درمانِ  بیمارستان‌‌های وابسته به دانشگاه علوم پزشکی کرمان انتخاب شد. در پژوهش حاضر برای تجزیه و تحلیل داده‌‌های کیفی از روش تحلیل مضمون و در بخش کمی پژوهش، به منظور تحلیل داده‌‌ها ابتدا از آمارتوصیفی و سپس در بخش آمار استنباطی از مدل‌‌سازی معادلات ساختاری استفاده شد. به‌علاوه جهت تحلیل داده‌‌های پژوهش در بخش کمی از نرم‌افزارهای SPSS و PLS-4 بهره گرفته شد. یافته‌های بخش کیفی نشان داد که ترومای سازمانی در محیط بیمارستان تحت تأثیر عواملی همچون فشارهای روانی و عاطفی، ناایمنی محیط کار و کمبود حمایت سازمانی قرار دارد و در مقابل، استراتژی‌های مؤثر مدیریت دانش شامل اشتراک دانش غیررسمی، تقویت فرایندهای مدیریت دانش و یادگیری سازمانی هدفمند نقش مهمی در مهار آثار ترومای سازمانی ایفا می‌کنند. نتایج بخش کمی با استفاده از مدل‌سازی معادلات ساختاری نیز نشان داد که استراتژی‌های مدیریت دانش تأثیر مثبت و معناداری بر کاهش ترومای سازمانی دارند و متغیرهایی مانند محیط کاری ایمن، حمایت روانی-سازمانی و کاهش پیامدهای روانی-عاطفی بیشترین نقش را در تقویت مدیریت ترومای سازمانی ایفا می‌کنند.