فرگشت به حقوق رقابت پیشگیرانه و آیندهنگر؛ تأملی بر ضوابط مواجهه با رفتارهای مخل رقابت در پلتفرمهای دیجیتال
نویسندگان
1 استادیار، دانشکده حقوق، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.
2 پژوهشگر پسادکتری، دانشکده حقوق، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. (نویسنده مسئول) m.farahani@modares.ac.ir
doi
10.48308/eclr.2025.236715.1077چکیده
بروز انگارههای نوینی چون «پویایی بسیار زیاد بازار»، «تمرکز و انحصارگرایی فزاینده آن»، «بازگشتناپذیری رقابت»، «ماهیت دوگانه پلتفرم» و «صعوبت اثبات دعوی» در زیستبوم پلتفرمی، نظام سنتی مواجهه با رفتارهای مخل رقابت در این عرصه را با چالشهای جدی روبهرو ساخته است. پژوهش پیشرو با بهرهگیری از مطالعات کتابخانهای و اتخاذ شیوهای تحلیلی - توصیفی در مقام دستیابی به پاسخ این پرسش که ضوابط نوین مواجهه با رفتارهای مخل رقابت پلتفرمهای دیجیتال کدامها هستند، به این نتیجه دست یافته است که ریشه بخش قابل توجهی از ناکارآمدی ضوابط سنتی در این حوزه، به محوریت رویکرد «درمانی و گذشتهنگر» حاکم بر آنها بازمیگردد. بر همین اساس، راهکار اصلی برونرفت از چالشها، تکمیل ضوابط سنتی با بهکارگیری ضوابطی «پیشگیرانه و آیندهنگر» است. ضوابطی که در ساحت «رفتاری» از مسیر «تنظیم استانداردهای رفتاری» و «تأمین شفافیت الگوریتمی آزمایشی»، در ساحت ساختاری از مسیر «تحدید ساختاری پلتفرم» و «بازتنظیم ماهیت ساختاری پلتفرم» و نهایتاً در ساحت قضایی از مسیر «تغییر و تسهیل بار اثبات» و «تحدید پیشینی حق دفاع» قابل پیادهسازیاند.