بررسی تحلیلی مبانی رویکرد برساختگرایی اجتماعی
نویسندگان
1 دانشگاه شهید چمران اهواز
2 دانشگاه شهید چمران اهواز
3 دانشگاه شهید چمران اهواز
4 دانشیار دانشگاه شهید چمران اهواز
doi
10.30471/mssh.2020.4557.1757چکیده
این پژوهش با هدف دستیابی به مبانی رویکرد برساختگرایی اجتماعی صورت گرفته است. روش پژوهش توصیفی−تحلیلی است. برای رسیدن به این هدف، نخست به تعریف برساختگرایی اجتماعی، تفاوت آن با سازندهگرایی، انواع برساختگرایی و مشخصهها و سرچشمههای آن پرداخته شد. سپس تحلیل مبانی این رویکرد مدنظر قرار گرفت. یافتهها نشانگر آن است که گرچه برساختگرایی در زمینه هستیشناسی واقعگراست، امّا باور دارد که به محض سخن گفتن دربارۀ واقعیت، آن به امری برساخته مبدل میشود. در نتیجه، موضعی انتقادی و تکثرگرایانه نسبت به واقعیت اتخاذ میکند. در این رویکرد، معرفت امری برساخته و محصول تعاملات اجتماعی است. در حوزۀ اخلاق و ارزشها، به احترام برای ارزشهای سایر فرهنگها (نسبیتگروی فرهنگی) و مدارا کردن با آنها باور دارد. ازاینرو، برساختگرایی اجتماعی مبتنی بر یک هستیشناسی، معرفتشناسی و ارزششناسی نسبیگرا و تکثرگراست. برساختگرایی اجتماعی در زمینۀ انسانشناسی ضد ذاتباور و ضد فرد باور میباشد. دست آخر اینکه در این رویکرد فرد و جامعه هر دو منشأ اثر هستند.