بررسی ابعاد حقوقی درج شرط تعیین دادگاه در قراردادهای بینالمللی در نظام حقوقی ایران
نویسندگان
1 مشاور حقوقی، تهران ، ایران
2 استاد حقوق دانشگاه تهران
3 وکیل پایه یک دادگستری
4 استادیار، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد تهران مرکز، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
doi
چکیده
چکیدهدر نظام حقوقی ایران مقرره خاصی در خصوص توافق اصحاب قرارداد برای تعیین دادگاه صالح جهت رسیدگی به اختلافات وجود ندارد. از این رو، موضوع شرط انتخاب دادگاه، در حقوق دادرسی مدنی ایران پدیدهای نوظهور به شمار میرود. مقاله حاضر، سعی نمودهاست که از یکسو، به دلیل ضرورت احترام به توافق اصحاب قرارداد، تامین ثبات و قابلیت پیشبینی در روابط بازرگانی و نیز حفظ تعادل و توازن قرارداد بر مبنای رعایت کامل تمام شروط قراردادی، ظرفیت قانونی موجود، استدلالهای حقوقی و تحلیلهای اقتصادی به نفع «پذیرش شرط انتخاب دادگاه» را احصاء نماید و از سوی دیگر، با توجه بهملاحظاتی مانند انصاف در حمایت از طرف ضعیفتر قرارداد، ضرورت شرایط شکلی و ماهوی برای اعتبار شرط صلاحیت و همچنین برخی موانع اِعمال صلاحیت از جمله؛ رعایت الزامات اجتنابناپذیر حاکمیت ملی در اِعمال صلاحیت قضائی،اصول و ضوابط حاکم بر این شرط را مبتنی بر عدم پذیرش مطلق آن تعیین نماید. در پایان، ضمن ارائه پیشنهاداتی برای قانونگذاری، این نتیجه حاصل شدهاست که در نظام حقوقی ایران «شرط انتخاب دادگاه» بر مبنای اصل حاکمیت اراده و ظرفیتهای قانونی موجود به صورت مقید پذیرفته شدهاست.