مطالعه تطبیقی شیوه های منبت کاری معاصرایران(ارومیه، تهران، رشت، مشهد و ملایر
نویسندگان
1 استادیار
2 دانشجو
doi
چکیده
هنر منبت با توجه به پیشینه فرهنگی و هنری اقلیمها، در دوره معاصر قابل تأمل و اندیشه است.هدف مقاله بررسی تطبیقی شیوههای منبت معاصر در شهرهای ارومیه، تهران، رشت، مشهد و ملایر بوده که در این میسر به مطالعه تاریخچه، طرح و نقش، تولیدات، تکنیک در قالب پنج شیوه تخت، محدب، مقعر( جست، تیج و نیش)،حجم و شبکه، نوآوری و ابزار و مواد پرداخته شده است. سئوال اینست که شیوههای منبتکاری معاصر ایران در شهرهای مذکور چیست و نقاط افتراق و اشتراک آنان کدام است؟ روشکلی تحقیق، توصیفی، تحلیلی و تطبیقی است. جمعآوری اطلاعات به روش کتابخانهای و بویژه پژوهشهای میدانی است. میدان تحقیق کارگاههای دارای تجربه، فعال و معرفی شده توسط میراث فرهنگی هر شهرستان میباشد. یافتهها نشان میدهد که نقوش منبت در شهرستان تهران با توجه به اینکه محل مراودات هنری بوده متاثر از سنت و بویژه نیاز روز بازار است. آثار در قالب معرق و منبت، حجم و مجسمه، مبلمان فرنگی، استفاده از نقش چوب و نازک کاری خط اجرا شده است. ملایر که بخش قابل توجهی از مبلمان ایران را تولید میکند از نقشهای وارداتی ازکشورهای مصر و ترکیه، مصری، چنگ ایتالیایی، چنگکج، چنگ چروک (صدفی)، منبت مشعلی،گل و بوته وگل رز، منبت مجسمهای، متکایی و کلاسیک، نیز نقوش سنتی بهره برده است. منبت مشهد با گل و بوته و اسلیمی به صورت سنتی در ترکیب با خط در مکانهای مذهبی و حجم و مجسمه در مبلمان نمود یافته است. منبت نسبتا درشت ارومیه شامل نقوشگل و بوته و اسلیمی، حیوانی، نقوش مینیاتوری، تصاویر داستانی شاهنامه بر روی تخته نرد، طرحهای واقعگرا و تلفیقی است. منبت رشت با بهرهگیری از اقلیم سرسبز خود، با تصاویر انسانی درحال کار ، حیوانات یا پرندگان، گل و تصاویر ذهنی از طبیعت و به ویژه ظروف خراطی منبت آراسته شده است.