فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ادبیات عامیانه بازتاب نگرش مردم و توصیف‌گر اندیشه‌ها و اعتقادات آنهاست. در همۀ فرهنگ‌ها قصه‌های عامیانه‌ای وجود دارد که از اساطیر سرچشمه گرفته‌ است. پژوهش‌های دهه‌های اخیر مردم‌شناسان، در سراسر جهان، از پیوند اسطوره و ادبیات عامه حکایت می‌کند. این ارتباط تنگاتنگ و عمیق با بررسی و موشکافی فرهنگ عامۀ ملت‌ها بیشتر آشکار می‌شود. در این جستار به واکاوی و تحلیل نمونه‌ای از شباهت اسطوره و قصه‌های عامیانه پرداخته‌ شده است. این اسطوره مربوط به سرگذشت بودا، رهبر مذهبی هند است که با روایت دلنشینی از قصه‌های عامیانۀ شهرستان فسا، در استان فارس مطابقت دارد. یافته‌های این پژوهش که به صورت میدانی و به روش توصیفی- تطبیقی انجام گرفته است، نشان می‌دهد که پیوند ژرف و دیرینه‌ای میان ادبیات عامیانه و اساطیر ملت‌های مختلف وجود دارد؛ به‌طوری که قصه‌ها و فرهنگ عامۀ هر قومی با مرور زمان، در فرهنگ ملل دیگر نفوذ یافته و در باور مردم جای گرفته است. درباره­ شباهت شگرف روایت عامیانه و روایت تاریخی، دو نظریه را می­توان مطرح کرد: نخست این که این دو روایت هیچ‌گونه ارتباط و پیوندی با یکدیگر نداشته‌اند و مشابهت آن­ها کاملا تصادفی و اتفاقی است؛ نظریۀ دیگر که شاید منطقی­تر باشد این است که روایت شفاهی و عامیانه، همان روایت تاریخی است که به مرور زمان دچار دگرگونی در برخی از بخش­های روایت شده است؛ به دیگر سخن روایت شفاهی گونۀ بومی شدۀ روایت مکتوب است.