پدیدارشناسی آیین کُتل در ایل بختیاری

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

doi
10.22103/jis.2021.17676.2182
چکیده

  آیین‌ها جزء لاینفک فرهنگ هر جامعه­ای محسوب می‌شوند. بی‌شک حیات ملت­ها و آداب‌ورسوم آنان بستگی به تداوم عناصر و مؤلفه­های فرهنگی و تاریخی‌شان دارد. در این راستا پژوهش حاضر باهدف تحلیل پدیدارشناختی آیین کُتل بر اساس تجربه‌ی زیسته‌ی مشارکت­کنندگان در ایل بختیاری ساکن شهرستان دزفول انجام شده است. محقق در این پژوهش کیفی از روش پدیدارشناسی، نمونه­گیری هدفمند و تکنیک مصاحبه عمیق با 17 نفر از طوایف مختلف ایل بختیاری که در این آیین­ شرکت می‌کردند­، برای جمع‌آوری اطلاعات بهره جسته­ است. تمامی مصاحبه­ها ضبط و بلافاصله روی کاغذ نگاشته و با رویکرد تفسیری تحلیل شد. یافته­های پژوهش نشان می‌دهد که پیشینه تاریخی و اسطوره‌ای این آیین به «سوگ سیاوش»  بر می‌گردد. علاوه بر این، 24 مفهوم از مصاحبه­های انجام­شده با مشارکت­کنندگان استخراج گردید که در قالب 5 مقوله اصلی دسته­بندی شدند و عبارتند از: «هویت­جویی‌، «وحدت­بخشی»، «مشارکت خودانگیخته»، «معنابخشی به زندگی»، «تحمل‌پذیری». نتایج پژوهش بیانگر آن است که برگزاری چنین آیین‌هایی در نزدیک کردن افراد و طوایف مختلف به یکدیگر و تأثیر­گذاری بر رفتارشان نقش مهمی داشته و موجب تداوم فرهنگ جامعه و آداب و رسوم آنان می‌شود.