تحلیل نمادپردازی در کتاب «هفتکشور» اثر فخری هروی با توجّه به دیدگاه نجومی و اساطیری
نویسندگان
1 عضو هیأت علمی دانشگاه ولی عصر(عج) رفسنجان
2 دانشجوی کارشناسی ارشد رشتۀ زبان و ادبیات فارسی دانشگاه ولیعصر (عج)، رفسنجان
doi
10.22103/jis.2021.15955.2027چکیده
در میان فنون هنرمندانهای که در فرهنگ و تمدّن انسان جلوههای گسترده و متنوّعی داشته، شگرد نمادپردازی، همواره در آثار ادیبان بزرگ مورد توجّه بودهاست. نماد با هنر بیان اندیشهها و عواطف بهصورت غیرمستقیم میتواند مفاهیم و موضوعات عمیق و ریشهای را بهشیوهای جامع و گسترده بیان کند و با ارائۀ معانی گوناگون از صورتی واحد، بازتاب دهندۀ امور درونی، ذهنی و عاطفی نویسنده باشد. فخری هروی از جمله نویسندگانی است که با آفرینش هفتکشور، میراثی ارزشمند در عرصۀ ادبیات داستانی بهجای گذاشته است. او در این اثر از اسطوره و نماد بهعنوان مهمترین شاخصههای ادبی بهره بردهاست. نویسنده اجرام آسمانی را که شامل نقوش دوازدهگانۀ صور فلکی و هفت سیاره است، مطابق با باورهای عصر خود در چهرهای نمادین که زیرساختهای اساطیری دارد به تصویر کشیدهاست. مقالۀ حاضر با روش توصیفی-تحلیلی، به رمزگشایی و تحلیل تعابیر و گزارههای نمادین هفتکشور براساس قرائن و شواهد درونمتنی میپردازد و با چشماندازی به باورها و ریشههای اساطیری در جهت نمایانسازی هر چه بهتر مفاهیم گام برمیدارد، تا بدینگونه، حقیقت، درک اثر، دریافت روش و اندیشۀ نویسنده حاصل آید. براساس نتایج پژوهش، توصیف نمادین افلاک هفتگانه و اشارۀ تلویحی به ویژگیهای هر یک از آنها از قبیل وارستگی، سخاوتمندی، پاسداشت دیگران، تواضع، عدالتگستری و قدرتنمایی با هدف رونمایی از ارزشهای اخلاقی و اعتباربخشی به آنها انجام شدهاست.