فرهنگ بلخی-مروی و دشت گرگان

نویسندگان

1 ستاد تمام باستان شناسی، دانشگاه تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری باستان شناسی، دانشگاه هنر، دانشکده حفاظت و مرمت، اصفهان

3 دانشیار باستانشناسی، دانشگاه هنر، دانشکده حفاظت و مرمت، اصفهان، ایران

doi
چکیده

یکی از مسائل مهم در زمینۀ شناخت فرهنگ بلخی-مروی، شناسایی حوزه جغرافیاییِ گسترش یا ترسیم مرزهای این فرهنگ است. در این زمینۀ، بررسی میزان نفوذ این فرهنگ در مناطق غربی (خراسان و دشت­های گرگان)، از اهمیت شایانی برخوردار است. کاوش­ها و بررسی­های باستان­شناسی در طی دهه اخیر، به شناسایی استقرارگاه­ها و گورستان­های مرتبط با فرهنگ بلخی-مروی در استان­ خراسان شمالی منجر گردید. از همین رو، امروزه دشت­های گرگان (استان امروزی گلستان)، به عنوان همسایه غربیِ فرهنگ بلخی-مروی شناخته می­گردد. مسألۀ مهم در این زمینه رسیدن به پاسخی مناسب برای این سوال است که آیا فرهنگ بلخی مروی در دشت گرگان نفوذ و گسترش داشته است؟ کیفیت ارتباطات میان این فرهنگ و دشت گرگان به چه نحوی بوده است؟به منظور درک روابط میان این دو منطقه و بررسی احتمال وجود استقرارهای این فرهنگ و گسترش آن در استان گلستان، این نوشتار به بررسی ارتباطات تجاری، فرهنگی و تأثیر و تأثرات میان دشت گرگان و فرهنگ بلخی-مروی اختصاص یافته است. علاوه بر این مهم، بررسی ارتباطات تجاری و فرهنگی میان فرهنگ بلخی-مروی و دشت گرگان به تبیین و ترسیم مرزهای غربی فرهنگ بلخی-مروی و کیفیت ارتباطات میان این دو فرهنگ کمک شایانی می­نماید. روش تحقیق از نظر متُد، تاریخی و توصیفی-تحلیلی است.