فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

محوطۀ باستانی ویگل یکی از بزرگ‌ترین محوطه‌های تاریخی-اسلامی استان اصفهان با مساحتی حدود 450 هکتار است. در این محوطه علاوه‌بر وجود ساختارهایی غیرمنقول مانند سازه‌های معماری، حجم قابل‌توجهی از سفال نیز به‌چشم می‌خورد. پژوهش حاضر ضمن آگاهی از اهمیت محوطه‌ و داده‌های سفالی آن، به‌ویژه در قرون اولیه و میانۀ اسلامی، تنها بررسی سفال‌های ساسانی این محوطه را مدنظر دارد؛ براین اساس، در وهلۀ نخست، این پرسش مطرح می‌گردد که وضعیت گونه‌شناسی و طبقه‌بندی سفال‌های ساسانی محوطۀ ویگل چگونه است و تا چه حد می‌توان اشکال سفالی آن را با سایر محوطه‌های ساسانی مقایسه کرد؟ هم‌چنین تنوع تزئینات به‌کار رفته در سفال‌های این محوطه چگونه است؟ بدین‌منظور از مجموع کل سفال‌های جمع‌آوری شده در بررسی روشمند و شبکه‌بندی محوطه در سال 1386، تعداد 98 قطعه از سفال‌های ساسانیِ ویگل در راستای پاسخ به پرسش‌های فوق انتخاب و مورد مطالعۀ دقیق قرار گرفت. روش پژوهش این نوشتار نیز توصیفی-تحلیلی است. بدین‌ترتیب، ابتدا توضیحاتی درمورد محوطه داده شده و سپس گونه‌شناسی، طبقه‌بندی و گاهنگاری آورده شده است. نتایج این پژوهش نشان‌داد که داده‌های مذکور تنها شامل گونۀ ساده و بدون لعاب می‌شود. ازلحاظ شکلی، این سفال‌ها شامل انواع کاسه، تغار، کوزه، خمره، دیگچه، ظروف مسطح، درپوش، ظروف آبریز و دسته‌دار می‌شود که با سایر محوطه‌های ساسانی غرب، شمال‌شرق، جنوب و مرکز فلات ایران قابل‌مقایسه است. از نظر تزئینات نیز سفال‌های این محوطه، نمونه‌های متنوعی مانند انواع تزئین کنده، افزوده، فشاری، طنابی و ترکیبی را نشان می‌دهد؛ با این‌حال آن‌چه در تزئینات سفال‌های ساسانی ویگل بسیار قابل‌توجه است، تنوع نقوشِ تزئینی استامپی (مهرهای مسطح) است که نشانگر متداول بودن یک سنت بومی و محلی در ایجاد این‌گونه از نقوش است.