تحلیل فرم و محتوایِ نمادینِ حرکات نمایشی ـ آیینیِ قَرسهای کُرمانجهای شمال خراسان
نویسندگان
1 استادیار بخش هنر، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
2 دانشیار دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
3 کارشناسی ارشد پژوهش هنر، دانشگاه شیراز، دانشکده هنر و معماری، بخش هنر
doi
10.22103/jis.2021.16351.2054چکیده
افکار، اندیشهها و جهانبینیها به عنوان مولفههایِ غیرمادی فرهنگ از دیرباز تاکنون در قالبهایی مادی همچون رقص، نمایش، بازی و موسیقی نمود پیدا کرده و حفظ میشوند. نوعی از حرکات نمایشی - آیینی در میان قوم کُرمانج ساکن در شمالِ خراسان رواج دارد که تحتِ عنوان «لیستِک» شناخته میشود؛ این رقص یا بازی را میتوان به عنوان یکی از نمودهای مهم فرهنگی این قوم برشمرد که خود متاثر از افکار و اندیشهها، سبک زندگی و هویتِ تاریخی کُرمانجهای این منطقه میباشد. هدف پژوهش حاضر، توصیف و تحلیل این رقصها جهت شناخت هر چه بهتر یکی از جلوههای شاخص هویت تاریخی این قوم بوده است. بر این مبنا، سوال اصلی پژوهش این گونه شکل مییابد که ساختار فرمی و محتوای نمادین حرکات آیینی ـ نمایشی قَرسهای کُرمانجی چگونه است؟ با این هدف و بر اساس فعالیتی کتابخانهای - میدانی، به تحلیل ساختار فرم و محتوای نمادین منتخبی از این لیستِکها پرداخته شده است. بر مبنای نتایج پژوهش لیستِکهای کُرمانجی چه به لحاظ ساختار و فرم اجرا و چه به لحاظ محتوا، متاثر از هدف مهاجرت این قوم از موطن اصلی خود، جهت دفاع و حراست از مرزهای شمال شرقی ایران بوده است؛ به همین منظور، غالبِ حرکات لیستِکبازان در این بازیها مُعرّف ماهیتی جنگاورانه و نظامی و با هدف حفظ و تقویت استقامت و نیروی بدنی و قوای جنگی آنها میباشد.