طراحی الگوی اطلاع‌رسانی قانون‌گذاری در دولت الکترونیک

نویسندگان

1 استادیار دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 گروه علوم ارتباطات و دانش‌شناسی، دانشکده ادبیات، علوم انسانی و اجتماعی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 استاد گروه علوم ارتباطات و دانش‌شناسی، دانشکده ادبیات، علوم انسانی و اجتماعی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

4 دانشیار علم اطلاعات و دانش‌شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد یادگار امام خمینی (ره)، تهران، ایران

doi
چکیده

اطلاع‌رسانی به عنوان یکی از مهم‌ترین مولفه‌های شفافیت در قانون‌گذاری به حساب می‌آید. لازمه قانون‌گذاری شفاف، رعایت اصول حقوق دسترسی سریع و آسان ذی‌نفعان به اطلاعات موجود در نزد نهادهای قانون‌گذار می‌باشد. ذی‌نفعان (حقیقی و حقوقی) برای مشارکت در قانون‌گذاری باید از روند وضع قوانین و اطلاعات وابسته آن‌ها آگاهی کامل داشته باشند. فقدان شفافیت از عوامل اصلی بروز فساد و افزایش آن در کشورهاست. هدف از پژوهش حاضر طراحی الگوی اطلاع‌رسانی شفاف قانون‌گذاری از طریق دولت الکترونیک است. شاخص‌ها از ادبیات داخلی و بین‌المللی استخراج شدند (10 شاخص: مکانیسم افزایش وضوح قوانین و مقررات؛ لزوم ارتقاء مشارکت ذی‌نفعان در قانون‌گذاری و...) و برای کدبندی محتوای مصاحبه‌ها (20 مصاحبه با خبرگان قانون‌گذاری، سیاست‌گذاری و علوم ارتباطات) از روش تحلیل مضمون و نرم‌افزار MAXQDA بر اساس راهبرد نظریه داده‌بنیاد استفاده گردید و از این مرحله به بعد فرآیند کدگذاری توصیفی و تفسیری شاخص‌های استخراج شده، آغاز گردید. ضمن کدگذاری، مقوله‌ها شناسایی شدند که به استخراج الگوی پژوهش کمک کرد. پس از تحلیل محتوا، 48 مفهوم شناسایی و در قالب 10 مقوله جمع‌بندی شدند و مبنای طراحی الگو قرار گرفتند. پس از طراحی الگو، الگوی نهایی با نرم‌افزار AMOS طراحی و آزمون شد و اصلاحات لازم در آن انجام گرفت. در الگوی نهایی، روابط در سطح معناداری 001/0 مورد پذیرش قرار گرفت.