امکان‌سنجی ایجاد رژیم امنیت دسته جمعی درمنطقه غرب آسیا (موانع و ظرفیت‌ها)

نویسندگان

1 پژوهشکده امنیت ملی

doi
چکیده

کشورهای غرب آسیا بدلیل مواجهه با معضلات امنیتی متنوع، نیازمند سازوکار برون رفت از این وضعیت هستند که ازجمله آن می‌توان به تأسیس یک رژیم امنیت دسته جمعی اشاره کرد. در این پژوهش تلاش بر این است تا با شناسایی فرصت‌ها و چالش‌های فراروی کشورهای منطقه، به این سوالها پاسخ دهیم که رژیم امنیت دسته جمعی چیست و بسترهای ایجاد یک رژیم امنیت دسته جمعی در این منطقه وجود دارد؟ متغیرهای محیطی و عوامل همگرا یا واگرا برای ایجاد چنین رژیمی کدامند؟ برای پاسخ به این سؤالات، با استفاده از پارادایم تفسیری و بهره گیری از روشهای محیط شناسی و تحلیل مضمون، تلاش شد تا ضمن تحلیل داده‌ها، مولفه‌های دخیل در مساله پژوهش تعیین شود. از این رو، هدف اصلی این پژوهش شناخت عوامل مؤثر، ظرفیت‌ها و توانایی‌های کشورهای منطقه در تأسیس یک رژیم امنیت دسته جمعی است. بر این مبنا، تحقیق حاضر به لحاظ هدف از نوع توسعه‌ای- کاربردی است. بررسی اسناد و مدارک و تجزیه و تحلیل محیط ما را به این نتیجه رهنمون می‌سازد که دستیابی به سازوکار واحد جهت تأمین نیازهای امنیتی کشورهای غرب آسیا یکی از اولویت‌های مهم منطقه‌ای است و در ایجاد رژیم امنیت دسته جمعی، عوامل واگرا همچون عدم ثبات در سیاست خارجی و رقابت میان کشورهای منطقه، و عوامل همگرا نقش ایفاء می‌کنند.