تعهدات زیستمحیطی شرکتهای فراملی و مسئولیت بین المللی مرتبط با نقض تعهدات ؛ مطالعه موردی آلودگی دریای مازندارن
نویسندگان
1 استاد تمام دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران
2 استادیار حقوق بین الملل، گروه حقوق عمومی و بین الملل، دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه شیراز، شیراز ، ایران
3 معاون علمی و پژوهشگر پژوهشکده صدر مجمع تشخیص مصلحت نظام
doi
چکیده
گسترش دامنه تأثیرگذاری شرکتهای فراملی، موجب گردیده است که عملکرد این شرکتها همواره مورد توجه حقوق بینالملل قرار گیرد. یکی از حوزههای مورد بحث در مورد این شرکتها، مسأله نقضهای زیستمحیطی در نتیجه فعالیتهای آنهاست. موارد متعدد تخریب و آلودگی محیط زیست توسط این شرکتها، ضرورت تبیین استانداردهای بینالمللی حاکم بر رفتار زیستمحیطی آنها و نیز مسئولیت ناشی از موارد نقض را مطرح مینماید. این مقاله با بهرهگیری از روش توصیفی – تحلیلی به این سؤال پاسخ میدهد که در چارچوب حقوق بینالملل، چه قواعدی بر رفتار زیستمحیطی متخلفانهی این شرکتها حاکم است و مسئولیت بینالمللی آنها به چه نحو است؟ فرضیه مقاله این است که اگرچه حقوق بینالملل توانسته است حداقلهای زیستمحیطی (قواعد حقوقی نرم) را در ارتباط با این شرکتها تدوین نماید، اما همچنان دو موضوع الزامات زیستمحیطی و نیز مسئولیت نقض این الزامات، چالشبرانگیز است. از حیث مسئولیت بینالمللی بابت نقض تعهدات زیستمحیطی هم قواعد عام حقوق بینالملل قابل اعمال است. با توجه اهمیت دریای مازندران و حفاظت از محیط زیست آن، موضوع آلودگی نفتی این دریا توسط شرکتهای فراملی طرف قرارداد با جمهوری آذربایجان نیز به عنوان یک موضوع مبتلابه مورد بررسی اجمالی قرار میگیرد.
