طبقه بندی و گونه شناسی سفال های مکشوف از سومین فصل کاوش پل بیستون
نویسندگان
1 استادیار گروه باستان شناسی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
doi
10.22084/nb.2021.24570.2347چکیده
پل بیستون در شهر بیستون و برروی رودخانۀ دینورآب قرار دارد. براساس پژوهشهای باستانشناختی این پل در دورۀ ساسانی پایهریزی و بهدلایلی ناتمام ماند. تا اینکه در دوران اسلامی تکمیل و چندینبار مورد مرمت قرار گرفت. در سال 1387، شرق پل کاوش گردید که علاوهبر کشف یافتههای معماری، یافتههای سفالی نیز از جنوبشرقی و شمالشرقی آن بهدست آمد. پرسشهای اصلی مطرح شده در این پژوهش آن است که یافتههای سفالی مکشوف از پل بیستون مربوط به چه دوره یا دورانی است؟ سفالها به کدام گونههای سفالی تعلق دارند؟ دلیل وجود سفالها در پیرامون پل چیست؟ روش تحقیق در این پژوهش، توصیفی- تحلیلی و براساس یافتههای حاصل از مطالعات اسنادی و میدانی است. نتایج پژوهش فوق نشانداد که یافتههای سفالین در دو گروه اصلی بیلعاب و لعابدار و گونههای بیلعاب ساده (نخودی، خاکستری، قرمز و قهوهای)، بیلعاب منقوش (کنده، افزوده و قالبی)، لعابدار تکرنگ (ساده، کنده و قالبی) و لعابدار چندرنگ (اسگرافیاتو، قلممشکی و آبیسفید) جای دارند. براساس مطالعات مقایسهای اکثر سفالها به دورۀ میانی اسلامی و بهویژه دورۀ ایلخانی تعلق دارند و به سفالهای محوطههای کاروانسرای ایلخانی بیستون، بنای مغولی کنار گاماسیاب، سلطانیه، تختسلیمان، اوجان، سامن، درگزین، آساوله، ارزانفود، زلفآباد، مشکویه، ویلابتپه، هگمتانه،انداجین، تهیق، حسنلو، مالین باخرز، نیشابور و... شباهت دارند. اکثر قطعات سفالی همراه با ذغال، خاکستر، جوشکوره، استخوان جانوری و در کنار سازههای موقت کشف شده به احتمال میتوان آنها را به مرمتگران پل و گروههای کوچرو نسبت داد.
